Warning: Undefined array key "HTTP_ACCEPT_LANGUAGE" in /www/wwwroot/ghanonyar.ir/includes/functions.php on line 10
شماره 22 / دوره هفتم 1404 بهار
Warning: Undefined array key "HTTP_ACCEPT_LANGUAGE" in /www/wwwroot/ghanonyar.ir/includes/functions.php on line 10
ارسال مقاله

شماره 22 / دوره هفتم 1404 بهار

کاور نشریه

ضمن عرض تبریک خدمت پژوهشگرانی که مقالات ارسالی آنها در این شماره مورد پذیرش سردبیر و هیأت داوران قرار گرفت. لازم به ذکر است به تمامی مقالات پذیرفته شده در این نشریه گواهی‌نامه مخصوص پذیرش مقاله (همراه با هولوگرام طلایی و مهر برجسته) تقدیم می‌شود و تمامی مقالات در سایت‌ها و پایگاه‌های معتبر ملّی و بین‌المللی همچون سیویلیکا، نورمگز، مگیران، تی‌پی‌بین، کنف‌پیپر، آکادمیا، آی‌سی‌آی جورنال، پرتال جامع علوم انسانی، مندلی و چندین پایگاه معتبر خارجی نمایه و درج می‌گردند. 

دانلود تمامی مقالات از این سایت رایگان می‌باشد.

لیست مقالات پذیرفته شده در این شماره و دانلود رایگان مقالات

نقش سواد رسانه ای و اطلاعاتی معلمان در ارتقای کیفیت آموزش مجازی: تبیین سازوکارها، ارائه مدل مفهومی و راهبردهای اجرایی

مژگان بایندر / رشته حسابداری
مدیحه احمدی پور / رشته الهیات
چکیده مقاله
گسترش آموزش مجازی در سال های اخیر—به ویژه پس از تجربه آموزش اضطراری در دوران کووید-۱۹—نشان داد که کیفیت آموزش آنلاین صرفا به زیرساخت و پلتفرم وابسته نیست. بلکه به شایستگی های حرفه ای معلم و نحوه هدایت یادگیری در محیط دیجیتال نیز گره خورده است. یکی از شایستگی های کلیدی در این زمینه، «سواد رسانه ای و اطلاعاتی» معلمان است. سوادی که توانایی دسترسی، ارزیابی، تحلیل انتقادی، تولید و بازنشر مسئولانه محتوا را در کنار فهم اثرات رسانه بر یادگیری و رفتار تقویت می کند. برنامه درسی سواد رسانه ای و اطلاعاتی یونسکو، معلمان را «عاملان اصلی تغییر» در ایجاد جوامع باسواد رسانه ای معرفی می کند و بر ترکیب ارزیابی منابع، فهم کارکرد رسانه ها، و تولید/استفاده اخلاقی از اطلاعات تاکید دارد. همچنین بر اساس پژوهش های داخلی و خارجی، شواهدی از رابطه مثبت سواد رسانه ای معلمان با نگرش/موفقیت آموزش آنلاین و پیامدهای یادگیری ارائه می شود. در پایان، یک مدل مفهومی و مجموعه ای از راهبردهای اجرایی برای آموزش و پرورش و دانشگاه ها پیشنهاد می شود.گسترش آموزش مجازی در سال های اخیر—به ویژه پس از تجربه آموزش اضطراری در دوران کووید-۱۹—نشان داد که کیفیت آموزش آنلاین صرفا به زیرساخت و پلتفرم وابسته نیست. بلکه به شایستگی های حرفه ای معلم و نحوه هدایت یادگیری در محیط دیجیتال نیز گره خورده است. یکی از شایستگی های کلیدی در این زمینه، «سواد رسانه ای و اطلاعاتی» معلمان است. سوادی که توانایی دسترسی، ارزیابی، تحلیل انتقادی، تولید و بازنشر مسئولانه محتوا را در کنار فهم اثرات رسانه بر یادگیری و رفتار تقویت می کند. برنامه درسی سواد رسانه ای و اطلاعاتی یونسکو، معلمان را «عاملان اصلی تغییر» در ایجاد جوامع باسواد رسانه ای معرفی می کند و بر ترکیب ارزیابی منابع، فهم کارکرد رسانه ها، و تولید/استفاده اخلاقی از اطلاعات تاکید دارد. همچنین بر اساس پژوهش های داخلی و خارجی، شواهدی از رابطه مثبت سواد رسانه ای معلمان با نگرش/موفقیت آموزش آنلاین و پیامدهای یادگیری ارائه می شود. در پایان، یک مدل مفهومی و مجموعه ای از راهبردهای اجرایی برای آموزش و پرورش و دانشگاه ها پیشنهاد می شود.
واژگان کلیدی: سواد رسانه ای، سواد اطلاعاتی، معلمان، کیفیت آموزش مجازی، آموزش آنلاین، اجتماع پژوهش
دانلود

تاثیر استفاده از روش های تدریس فعال بر انگیزش و یادگیری دانش آموزان

پرستو رستمی / محقق و پژوهشگر
پریسا حشمتی / محقق و پژوهشگر
مریم السادات نجومی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
پژوهش های چند دهه اخیر نشان می دهد کیفیت یادگیری و انگیزش دانش آموزان صرفا تابع «محتوا» نیست، بلکه به طور جدی به «چگونگی تدریس» وابسته است. روش های تدریس فعال (Active Learning) با جابه جا کردن کانون کلاس از «انتقال یک سویه اطلاعات» به «درگیری شناختی–اجتماعی دانش آموز» می کوشند یادگیری عمیق تر، پایدارتر و معنادارتر ایجاد کنند. هدف این مقاله، بررسی نظام مند مبانی نظری و شواهد تجربی درباره اثر روش های تدریس فعال بر دو پیامد کلیدی—انگیزش تحصیلی و یادگیری—و تبیین سازوکارهای اثرگذاری و شرایط موفقیت آن ها در کلاس درس است. روش مطالعه، مروری–تحلیلی بر پژوهش های کلیدی و فراتحلیل های معتبر در حوزه یادگیری فعال، یادگیری مشارکتی، تدریس مبتنی بر کاوش و ارزشیابی تکوینی است. یافته های مرور نشان می دهد اجرای روش های فعال، به طور معناداری عملکرد تحصیلی و درک مفهومی را بهبود می دهد و نرخ شکست/مردودی را کاهش می دهد. برای مثال فراتحلیل بزرگ در آموزش علوم، مهندسی و ریاضی گزارش می کند میانگین نمرات در کلاس های فعال افزایش می یابد و احتمال شکست در کلاس های سخنرانی محور بالاتر است (Freeman et al., ۲۰۱۴). افزون بر پیامدهای شناختی، روش های فعال از طریق افزایش خودمختاری ادراک شده، احساس شایستگی و ارتباط اجتماعی، انگیزش درونی و درگیری تحصیلی را تقویت می کنند. این یافته با چارچوب نظریه خودتعیین گری همخوان است (Deci & Ryan, ۲۰۰۰). همچنین چارچوب ICAP نشان می دهد هرچه مشارکت دانش آموز از حالت «منفعل» به «فعال/سازنده/تعاملی» حرکت کند، کیفیت یادگیری افزایش می یابد (Chi & Wylie, ۲۰۱۴). با این حال، اثرگذاری روش های فعال به کیفیت اجرا، میزان راهبری معلم، طراحی تکلیف، فرهنگ کلاس و همسویی ارزشیابی با اهداف یادگیری وابسته است. به ویژه شواهد نشان می دهد کاوش هدایت شده معمولا نتایج قوی تری از کاوش کاملا رها دارد.پژوهش های چند دهه اخیر نشان می دهد کیفیت یادگیری و انگیزش دانش آموزان صرفا تابع «محتوا» نیست، بلکه به طور جدی به «چگونگی تدریس» وابسته است. روش های تدریس فعال (Active Learning) با جابه جا کردن کانون کلاس از «انتقال یک سویه اطلاعات» به «درگیری شناختی–اجتماعی دانش آموز» می کوشند یادگیری عمیق تر، پایدارتر و معنادارتر ایجاد کنند. هدف این مقاله، بررسی نظام مند مبانی نظری و شواهد تجربی درباره اثر روش های تدریس فعال بر دو پیامد کلیدی—انگیزش تحصیلی و یادگیری—و تبیین سازوکارهای اثرگذاری و شرایط موفقیت آن ها در کلاس درس است. روش مطالعه، مروری–تحلیلی بر پژوهش های کلیدی و فراتحلیل های معتبر در حوزه یادگیری فعال، یادگیری مشارکتی، تدریس مبتنی بر کاوش و ارزشیابی تکوینی است. یافته های مرور نشان می دهد اجرای روش های فعال، به طور معناداری عملکرد تحصیلی و درک مفهومی را بهبود می دهد و نرخ شکست/مردودی را کاهش می دهد. برای مثال فراتحلیل بزرگ در آموزش علوم، مهندسی و ریاضی گزارش می کند میانگین نمرات در کلاس های فعال افزایش می یابد و احتمال شکست در کلاس های سخنرانی محور بالاتر است (Freeman et al., ۲۰۱۴). افزون بر پیامدهای شناختی، روش های فعال از طریق افزایش خودمختاری ادراک شده، احساس شایستگی و ارتباط اجتماعی، انگیزش درونی و درگیری تحصیلی را تقویت می کنند. این یافته با چارچوب نظریه خودتعیین گری همخوان است (Deci & Ryan, ۲۰۰۰). همچنین چارچوب ICAP نشان می دهد هرچه مشارکت دانش آموز از حالت «منفعل» به «فعال/سازنده/تعاملی» حرکت کند، کیفیت یادگیری افزایش می یابد (Chi & Wylie, ۲۰۱۴). با این حال، اثرگذاری روش های فعال به کیفیت اجرا، میزان راهبری معلم، طراحی تکلیف، فرهنگ کلاس و همسویی ارزشیابی با اهداف یادگیری وابسته است. به ویژه شواهد نشان می دهد کاوش هدایت شده معمولا نتایج قوی تری از کاوش کاملا رها دارد.
واژگان کلیدی: تدریس فعال، انگیزش تحصیلی، یادگیری عمیق، یادگیری مشارکتی، ارزشیابی تکوینی، درگیری شناختی، ICAP
دانلود

نقش دبیران در توسعه فرهنگ سازمانی مثبت در مدارس

طیبه السادات نوری / محقق و پژوهشگر
اکرم ملکی / محقق و پژوهشگر
سهیلا رخش خورشید / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
فرهنگ سازمانی مدرسه، مجموعه ای از ارزش ها، باورها، هنجارها و الگوهای رفتاری است که کیفیت روابط انسانی، انگیزش کارکنان، و در نهایت عملکرد آموزشی و تربیتی را شکل می دهد. در میان عوامل اثرگذار بر فرهنگ مدرسه، دبیران به عنوان کنشگران خط مقدم یاددهی-یادگیری نقشی تعیین کننده دارند، زیرا تعامل روزمره آنان با دانش آموزان، همکاران و مدیران می تواند به تقویت اعتماد، عدالت، همیاری و یادگیری جمعی بینجامد یا برعکس، زمینه ساز فرسودگی، تعارض و بی اعتمادی شود. این مقاله با رویکرد تحلیلی–تبیینی و بر پایه ادبیات مدیریت آموزشی، سازوکارهای اثرگذاری دبیران بر فرهنگ سازمانی مثبت را تبیین می کند و راهبردهای عملی برای توسعه آن ارائه می دهد. یافته های تحلیلی نشان می دهد دبیران از طریق (۱) رفتار حرفه ای و اخلاقی، (۲) کیفیت ارتباطات و همکاری های درون مدرسه ای، (۳) مدیریت کلاس و خلق تجربه یادگیری معنادار، (۴) مشارکت در تصمیم گیری و یادگیری سازمانی، و (۵) نقش آفرینی در عدالت و حمایت روان شناختی، می توانند فرهنگ مثبت را در مدرسه تثبیت و بازتولید کنند. در پایان، مجموعه ای از پیشنهادهای اجرایی برای دبیران و مدیران مدارس در جهت نهادینه سازی فرهنگ مثبت ارائه می شود.فرهنگ سازمانی مدرسه، مجموعه ای از ارزش ها، باورها، هنجارها و الگوهای رفتاری است که کیفیت روابط انسانی، انگیزش کارکنان، و در نهایت عملکرد آموزشی و تربیتی را شکل می دهد. در میان عوامل اثرگذار بر فرهنگ مدرسه، دبیران به عنوان کنشگران خط مقدم یاددهی-یادگیری نقشی تعیین کننده دارند، زیرا تعامل روزمره آنان با دانش آموزان، همکاران و مدیران می تواند به تقویت اعتماد، عدالت، همیاری و یادگیری جمعی بینجامد یا برعکس، زمینه ساز فرسودگی، تعارض و بی اعتمادی شود. این مقاله با رویکرد تحلیلی–تبیینی و بر پایه ادبیات مدیریت آموزشی، سازوکارهای اثرگذاری دبیران بر فرهنگ سازمانی مثبت را تبیین می کند و راهبردهای عملی برای توسعه آن ارائه می دهد. یافته های تحلیلی نشان می دهد دبیران از طریق (۱) رفتار حرفه ای و اخلاقی، (۲) کیفیت ارتباطات و همکاری های درون مدرسه ای، (۳) مدیریت کلاس و خلق تجربه یادگیری معنادار، (۴) مشارکت در تصمیم گیری و یادگیری سازمانی، و (۵) نقش آفرینی در عدالت و حمایت روان شناختی، می توانند فرهنگ مثبت را در مدرسه تثبیت و بازتولید کنند. در پایان، مجموعه ای از پیشنهادهای اجرایی برای دبیران و مدیران مدارس در جهت نهادینه سازی فرهنگ مثبت ارائه می شود.
واژگان کلیدی: فرهنگ سازمانی مدرسه، فرهنگ مثبت، دبیران، همکاری حرفه ای، رهبری آموزشی، سلامت سازمانی
دانلود

نقش امنیت روانی کلاس در افزایش مشارکت، پرسشگری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

مهناز حبیبی خلیلانی / محقق و پژوهشگر
گلناز سنجابی / محقق و پژوهشگر
پرستو نادری / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
امنیت روانی در کلاس درس به معنای ادراک مشترک دانش آموزان از «ایمن بودن فضا برای خطرپذیری بین فردی» است؛ فضایی که در آن اشتباه کردن، سوال پرسیدن، اظهار نظر متفاوت و درخواست کمک، با تمسخر، تنبیه یا برچسب زنی پاسخ داده نمی شود. این مقاله با رویکرد تحلیلی تلفیقی، نقش امنیت روانی کلاس را در سه پیامد کلیدی یادگیری یعنی مشارکت کلاسی، پرسشگری و عملکرد تحصیلی بررسی می کند. ابتدا مفهوم امنیت روانی در بافت آموزشی و تمایز آن از مفاهیم نزدیک مانند جو کلاس، حمایت معلم و احساس تعلق تشریح می شود. سپس با مرور ادبیات داخلی و بین المللی، سازوکارهای اثرگذاری امنیت روانی بر مشارکت و پرسشگری (کاهش اضطراب ارزیابی، افزایش خودکارآمدی، تقویت انگیزش درونی، و بهبود کیفیت تعامل معلم دانش آموز و همسالان) تبیین می گردد. در ادامه، یک مدل مفهومی ارائه می شود که در آن امنیت روانی هم به صورت مستقیم و هم از مسیر متغیرهای میانجی مانند درگیری تحصیلی، خودتنظیمی و نگرش به خطا بر عملکرد تحصیلی اثر می گذارد. در بخش روش شناسی، طرح پیشنهادی برای آزمون مدل (همبستگی تبیینی با مدل یابی معادلات ساختاری) همراه با ابزارهای سنجش، راهبرد نمونه گیری و ملاحظات اخلاقی ارائه می شود. نهایتا، دلالت های کاربردی برای معلمان و مدیران مدارس پیشنهاد می گردد؛ از جمله بازخورد سازنده، هنجارسازی خطا به عنوان فرصت یادگیری، گفت وگوی محترمانه، و طراحی فعالیت هایی که مشارکت کم ریسک تا پرریسک را به صورت پلکانی تسهیل می کند.امنیت روانی در کلاس درس به معنای ادراک مشترک دانش آموزان از «ایمن بودن فضا برای خطرپذیری بین فردی» است؛ فضایی که در آن اشتباه کردن، سوال پرسیدن، اظهار نظر متفاوت و درخواست کمک، با تمسخر، تنبیه یا برچسب زنی پاسخ داده نمی شود. این مقاله با رویکرد تحلیلی تلفیقی، نقش امنیت روانی کلاس را در سه پیامد کلیدی یادگیری یعنی مشارکت کلاسی، پرسشگری و عملکرد تحصیلی بررسی می کند. ابتدا مفهوم امنیت روانی در بافت آموزشی و تمایز آن از مفاهیم نزدیک مانند جو کلاس، حمایت معلم و احساس تعلق تشریح می شود. سپس با مرور ادبیات داخلی و بین المللی، سازوکارهای اثرگذاری امنیت روانی بر مشارکت و پرسشگری (کاهش اضطراب ارزیابی، افزایش خودکارآمدی، تقویت انگیزش درونی، و بهبود کیفیت تعامل معلم دانش آموز و همسالان) تبیین می گردد. در ادامه، یک مدل مفهومی ارائه می شود که در آن امنیت روانی هم به صورت مستقیم و هم از مسیر متغیرهای میانجی مانند درگیری تحصیلی، خودتنظیمی و نگرش به خطا بر عملکرد تحصیلی اثر می گذارد. در بخش روش شناسی، طرح پیشنهادی برای آزمون مدل (همبستگی تبیینی با مدل یابی معادلات ساختاری) همراه با ابزارهای سنجش، راهبرد نمونه گیری و ملاحظات اخلاقی ارائه می شود. نهایتا، دلالت های کاربردی برای معلمان و مدیران مدارس پیشنهاد می گردد؛ از جمله بازخورد سازنده، هنجارسازی خطا به عنوان فرصت یادگیری، گفت وگوی محترمانه، و طراحی فعالیت هایی که مشارکت کم ریسک تا پرریسک را به صورت پلکانی تسهیل می کند.
واژگان کلیدی: امنیت روانی کلاس، مشارکت کلاسی، پرسشگری دانش آموزان، جو کلاس، عملکرد تحصیلی، تعامل معلم دانش آموز، خودکارآمدی، درگیری تحصیلی، خودتنظیمی
دانلود

چالش های آموزش و پرورش سنتی در عصر دیجیتال

بهرام صفری / فرهیختگان علمی اداره کل آموزش و پرورش کرمانشاه، کرمانشاه
رمضان شیروانی / فرهیختگان علمی اداره کل آموزش و پرورش کرمانشاه، کرمانشاه
صبا صفری / فرهیختگان علمی اداره کل آموزش و پرورش کرمانشاه، کرمانشاه
چکیده مقاله
در عصر دیجیتال، نظام آموزش و پرورش سنتی با چالش های جدی در فرآیند یاددهی–یادگیری، مشارکت دانش آموزان و استفاده از فناوری های نوین مواجه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش های آموزش سنتی و تحلیل نقش فناوری و یادگیری مشارکتی در بهبود کیفیت آموزش انجام شد. روش پژوهش کاربردی و توصیفی–تحلیلی بود و داده ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه نیمه ساختاریافته، مشاهده کلاس و تحلیل مستندات آموزشی جمع آوری شد. جامعه پژوهش شامل معلمان و دانش آموزان مدارس ابتدایی و متوسطه استان کرمانشاه بود و نمونه ای شامل ۵۰ معلم و ۱۵۰ دانش آموز انتخاب شد. یافته ها نشان داد که روش های سنتی معلم محور و حفظیات محور باعث کاهش مشارکت فعال، انگیزه و مهارت های نوین دانش آموزان می شوند و فرصت های یادگیری فعال و تعاملی محدود است. همچنین کمبود منابع دیجیتال و آمادگی محدود معلمان از دیگر چالش های اصلی بود. استفاده از فناوری های نوین آموزشی و یادگیری مشارکتی با مشارکت و انگیزه دانش آموزان همبستگی مثبت و معنادار داشت و نقش فعال معلم در هدایت و مدیریت کلاس، اثر منفی روش های سنتی را کاهش می دهد. این پژوهش نشان می دهد که ادغام روش های فعال، فناوری های آموزشی و مدیریت موثر کلاس توسط معلم می تواند کیفیت یاددهی–یادگیری، انگیزه و مشارکت دانش آموزان را بهبود بخشد و چالش های آموزش سنتی در عصر دیجیتال را کاهش دهد. یافته ها برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی کاربرد عملی دارد و می تواند راهنمایی برای توسعه نظام آموزشی نوآورانه و همگام با فناوری ارائه دهد.در عصر دیجیتال، نظام آموزش و پرورش سنتی با چالش های جدی در فرآیند یاددهی–یادگیری، مشارکت دانش آموزان و استفاده از فناوری های نوین مواجه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش های آموزش سنتی و تحلیل نقش فناوری و یادگیری مشارکتی در بهبود کیفیت آموزش انجام شد. روش پژوهش کاربردی و توصیفی–تحلیلی بود و داده ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه نیمه ساختاریافته، مشاهده کلاس و تحلیل مستندات آموزشی جمع آوری شد. جامعه پژوهش شامل معلمان و دانش آموزان مدارس ابتدایی و متوسطه استان کرمانشاه بود و نمونه ای شامل ۵۰ معلم و ۱۵۰ دانش آموز انتخاب شد. یافته ها نشان داد که روش های سنتی معلم محور و حفظیات محور باعث کاهش مشارکت فعال، انگیزه و مهارت های نوین دانش آموزان می شوند و فرصت های یادگیری فعال و تعاملی محدود است. همچنین کمبود منابع دیجیتال و آمادگی محدود معلمان از دیگر چالش های اصلی بود. استفاده از فناوری های نوین آموزشی و یادگیری مشارکتی با مشارکت و انگیزه دانش آموزان همبستگی مثبت و معنادار داشت و نقش فعال معلم در هدایت و مدیریت کلاس، اثر منفی روش های سنتی را کاهش می دهد. این پژوهش نشان می دهد که ادغام روش های فعال، فناوری های آموزشی و مدیریت موثر کلاس توسط معلم می تواند کیفیت یاددهی–یادگیری، انگیزه و مشارکت دانش آموزان را بهبود بخشد و چالش های آموزش سنتی در عصر دیجیتال را کاهش دهد. یافته ها برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی کاربرد عملی دارد و می تواند راهنمایی برای توسعه نظام آموزشی نوآورانه و همگام با فناوری ارائه دهد.
واژگان کلیدی: آموزش سنتی، آموزش دیجیتال، یادگیری مشارکتی، فناوری آموزشی، مدیریت کلاس، کیفیت یاددهی–یادگیری
دانلود

تحلیل الگوی یادگیری تجربی در ارتقای توانمندی های حرفه ای معلمان تازه کار

منصور بخشی / محقق و پژوهشگر
مراد کریمی موسی / محقق و پژوهشگر
عبدالله شیری سیدحسنی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
معلمان تازه کار در سال های آغازین خدمت با چالش های چندبعدی مواجه اند: مدیریت کلاس، طراحی آموزشی، ارزشیابی، تعامل حرفه ای با همکاران و والدین، و سازگاری با فرهنگ مدرسه. در این میان، رویکردهای رشد حرفه ای که بر انتقال مستقیم دانش تکیه دارند، غالبا توان پاسخ گویی به پیچیدگی موقعیت های واقعی آموزش را ندارند. الگوی «یادگیری تجربی» با تاکید بر چرخه تجربه –بازاندیشی–مفهوم سازی–آزمایش، ظرفیت بالایی برای تبدیل تجربه های روزمره ی کلاس به دانش حرفه ای پایدار ایجاد می کند. هدف این مقاله تحلیل نقش و سازوکارهای الگوی یادگیری تجربی در ارتقای توانمندی های حرفه ای معلمان تازه کار است. مقاله با مرور مبانی نظری یادگیری تجربی و پیوند آن با مولفه های توانمندی حرفه ای، نشان می دهد که اجرای برنامه های مبتنی بر تجربه می تواند خودکارآمدی، قضاوت حرفه ای، مهارت های ارتباطی، مدیریت کلاس و شایستگی های طراحی و ارزشیابی را تقویت کند. همچنین با ارائه چارچوب اجرایی و پیشنهادهای کاربردی برای مدارس و مراکز تربیت معلم، موانع اجرا و راهکارهای رفع آن ها بررسی می شود. نتیجه گیری مقاله تاکید دارد که یادگیری تجربی، اگر با بازاندیشی ساختاریافته و حمایت مربی/منتور همراه شود، به صورت معناداری کیفیت کنش آموزشی معلمان تازه کار را ارتقا می دهد.معلمان تازه کار در سال های آغازین خدمت با چالش های چندبعدی مواجه اند: مدیریت کلاس، طراحی آموزشی، ارزشیابی، تعامل حرفه ای با همکاران و والدین، و سازگاری با فرهنگ مدرسه. در این میان، رویکردهای رشد حرفه ای که بر انتقال مستقیم دانش تکیه دارند، غالبا توان پاسخ گویی به پیچیدگی موقعیت های واقعی آموزش را ندارند. الگوی «یادگیری تجربی» با تاکید بر چرخه تجربه –بازاندیشی–مفهوم سازی–آزمایش، ظرفیت بالایی برای تبدیل تجربه های روزمره ی کلاس به دانش حرفه ای پایدار ایجاد می کند. هدف این مقاله تحلیل نقش و سازوکارهای الگوی یادگیری تجربی در ارتقای توانمندی های حرفه ای معلمان تازه کار است. مقاله با مرور مبانی نظری یادگیری تجربی و پیوند آن با مولفه های توانمندی حرفه ای، نشان می دهد که اجرای برنامه های مبتنی بر تجربه می تواند خودکارآمدی، قضاوت حرفه ای، مهارت های ارتباطی، مدیریت کلاس و شایستگی های طراحی و ارزشیابی را تقویت کند. همچنین با ارائه چارچوب اجرایی و پیشنهادهای کاربردی برای مدارس و مراکز تربیت معلم، موانع اجرا و راهکارهای رفع آن ها بررسی می شود. نتیجه گیری مقاله تاکید دارد که یادگیری تجربی، اگر با بازاندیشی ساختاریافته و حمایت مربی/منتور همراه شود، به صورت معناداری کیفیت کنش آموزشی معلمان تازه کار را ارتقا می دهد.
واژگان کلیدی: یادگیری تجربی، معلمان تازه کار، توانمندی حرفه ای، بازاندیشی، منتورینگ، توسعه حرفه ای
دانلود

تاثیر روش های آموزش خلاقانانه و بر انگیزش و مشارکت دانش آموزان

فریبا ذبیحی فرد / محقق و پژوهشگر
شهین احمدی فر / محقق و پژوهشگر
فاطمه کرانی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
انگیزش و مشارکت دو شاخص کلیدی در کیفیت یادگیری و پایداری آن در مدرسه محسوب می شوند و پژوهش های آموزشی نشان می دهند که صرف انتقال محتوا، بدون فعال سازی ذهن و هیجان یادگیرنده، به یادگیری سطحی و ناپایدار منتهی می شود. در سال های اخیر، روش های آموزش خلاقانه به عنوان رویکردی مبتنی بر یادگیری فعال، مسئله محور و معناگرا مطرح شده اند که می توانند هم نیازهای روان شناختی دانش آموزان را پاسخ دهند و هم مشارکت شناختی، رفتاری و عاطفی آنان را افزایش دهند. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی، سازوکارهای اثرگذاری آموزش خلاقانه بر انگیزش درونی و بیرونی، خودکارآمدی، ارزش ادراک شده تکلیف و احساس تعلق را تبیین می کند و نشان می دهد که استفاده هدفمند از راهبردهایی مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، کاوشگری هدایت شده، بازی وارسازی، داستان گویی آموزشی، کار گروهی ساخت یافته و بهره گیری خلاق از فناوری، می تواند بهبود معناداری در مشارکت کلاسی، استمرار تلاش، تنظیم گری یادگیری و کیفیت تعاملات آموزشی ایجاد کند. در پایان، بر اساس مبانی نظری و شواهد پژوهشی، مجموعه ای از اصول اجرایی برای طراحی تدریس خلاقانه در کلاس های واقعی و نیز پیشنهادهایی برای سیاست گذاری مدرسه و توانمندسازی معلمان ارائه می شود.انگیزش و مشارکت دو شاخص کلیدی در کیفیت یادگیری و پایداری آن در مدرسه محسوب می شوند و پژوهش های آموزشی نشان می دهند که صرف انتقال محتوا، بدون فعال سازی ذهن و هیجان یادگیرنده، به یادگیری سطحی و ناپایدار منتهی می شود. در سال های اخیر، روش های آموزش خلاقانه به عنوان رویکردی مبتنی بر یادگیری فعال، مسئله محور و معناگرا مطرح شده اند که می توانند هم نیازهای روان شناختی دانش آموزان را پاسخ دهند و هم مشارکت شناختی، رفتاری و عاطفی آنان را افزایش دهند. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی، سازوکارهای اثرگذاری آموزش خلاقانه بر انگیزش درونی و بیرونی، خودکارآمدی، ارزش ادراک شده تکلیف و احساس تعلق را تبیین می کند و نشان می دهد که استفاده هدفمند از راهبردهایی مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، کاوشگری هدایت شده، بازی وارسازی، داستان گویی آموزشی، کار گروهی ساخت یافته و بهره گیری خلاق از فناوری، می تواند بهبود معناداری در مشارکت کلاسی، استمرار تلاش، تنظیم گری یادگیری و کیفیت تعاملات آموزشی ایجاد کند. در پایان، بر اساس مبانی نظری و شواهد پژوهشی، مجموعه ای از اصول اجرایی برای طراحی تدریس خلاقانه در کلاس های واقعی و نیز پیشنهادهایی برای سیاست گذاری مدرسه و توانمندسازی معلمان ارائه می شود.
واژگان کلیدی: آموزش خلاقانه، انگیزش تحصیلی، مشارکت دانش آموز، یادگیری فعال، خودتعیین گری، یادگیری مبتنی بر پروژه
دانلود

تاثیر استفاده از فناوری اطلاعات و مدارس هوشمند بر عملکرد تحصیلی و مدیریتی

شبنم امیدواربرنا / محقق و پژوهشگر
فاطمه رشیدی / محقق و پژوهشگر
ملیحه ناصریان / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش، مفهوم «مدرسه هوشمند» را از سطح تجهیز کلاس ها به ابزار دیجیتال فراتر برده و به یک رویکرد نظام مند برای بهبود یاددهی یادگیری، تصمیم گیری مدیریتی، و ارتقای کیفیت خدمات مدرسه تبدیل کرده است. اسناد راهبردی در ایران نیز مدرسه هوشمند را به عنوان مسیری برای تقویت فرایندهای آموزشی و ایجاد محیط تعاملی یکپارچه معرفی می کنند و در عین حال بر چالش های پیاده سازی و عملیاتی سازی تاکید دارند. از سوی دیگر، شواهد پژوهشی بین المللی نشان می دهد فناوری های آموزشی و محیط های هوشمند می توانند بر پیامدهای یادگیری اثر مثبت بگذارند، اما اندازه اثر و پایداری آن به کیفیت طراحی آموزشی، شایستگی معلم، تناسب فناوری با هدف یادگیری، و مدیریت تغییر وابسته است. در سطح خردتر، شواهد فراتحلیل ها از اثر مثبت «تخته هوشمند» بر پیشرفت تحصیلی حکایت دارد (اثر بزرگ گزارش شده است). همچنین فراتحلیل جدیدتری درباره «کلاس هوشمند» اثر کلی مثبت و نسبتا بزرگ بر پیامدهای یادگیری گزارش می کند، هرچند ناهمگنی تعریف و اجرا را به عنوان محدودیت مطرح می سازد. در حوزه مدیریتی نیز ادبیات «سامانه های اطلاعات مدیریت» در مدرسه، مزایایی مانند دسترسی بهتر به اطلاعات، کارآمدی اداری، کاهش بارکاری، و بهبود کیفیت گزارش ها را برجسته می کند و هم زمان موانعی مانند کمبود آموزش، مهارت، و پشتیبانی مدیریتی را نشان می دهد. مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی، سازوکارهای اثرگذاری فناوری اطلاعات و مدرسه هوشمند بر عملکرد تحصیلی و مدیریتی را تبیین کرده، یک چارچوب مفهومی پیشنهادی ارائه می کند و در نهایت یک روش شناسی عملی برای سنجش این اثرات در مدارس ایران پیشنهاد می دهد. گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش، مفهوم «مدرسه هوشمند» را از سطح تجهیز کلاس ها به ابزار دیجیتال فراتر برده و به یک رویکرد نظام مند برای بهبود یاددهی یادگیری، تصمیم گیری مدیریتی، و ارتقای کیفیت خدمات مدرسه تبدیل کرده است. اسناد راهبردی در ایران نیز مدرسه هوشمند را به عنوان مسیری برای تقویت فرایندهای آموزشی و ایجاد محیط تعاملی یکپارچه معرفی می کنند و در عین حال بر چالش های پیاده سازی و عملیاتی سازی تاکید دارند. از سوی دیگر، شواهد پژوهشی بین المللی نشان می دهد فناوری های آموزشی و محیط های هوشمند می توانند بر پیامدهای یادگیری اثر مثبت بگذارند، اما اندازه اثر و پایداری آن به کیفیت طراحی آموزشی، شایستگی معلم، تناسب فناوری با هدف یادگیری، و مدیریت تغییر وابسته است. در سطح خردتر، شواهد فراتحلیل ها از اثر مثبت «تخته هوشمند» بر پیشرفت تحصیلی حکایت دارد (اثر بزرگ گزارش شده است). همچنین فراتحلیل جدیدتری درباره «کلاس هوشمند» اثر کلی مثبت و نسبتا بزرگ بر پیامدهای یادگیری گزارش می کند، هرچند ناهمگنی تعریف و اجرا را به عنوان محدودیت مطرح می سازد. در حوزه مدیریتی نیز ادبیات «سامانه های اطلاعات مدیریت» در مدرسه، مزایایی مانند دسترسی بهتر به اطلاعات، کارآمدی اداری، کاهش بارکاری، و بهبود کیفیت گزارش ها را برجسته می کند و هم زمان موانعی مانند کمبود آموزش، مهارت، و پشتیبانی مدیریتی را نشان می دهد. مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی، سازوکارهای اثرگذاری فناوری اطلاعات و مدرسه هوشمند بر عملکرد تحصیلی و مدیریتی را تبیین کرده، یک چارچوب مفهومی پیشنهادی ارائه می کند و در نهایت یک روش شناسی عملی برای سنجش این اثرات در مدارس ایران پیشنهاد می دهد.
واژگان کلیدی: فناوری اطلاعات و ارتباطات، مدرسه هوشمند، پیشرفت تحصیلی، مدیریت مدرسه، سامانه اطلاعات مدیریت، کیفیت آموزشی، تحول دیجیتال
دانلود

آینده مدیریت مدارس در عصر فناوری های هوشمند

گودرز الهیاری / فرهیختگان جامعه علمی اداره آموزش و پرورش، کرمانشاه
محمد هادی یاوری / فرهیختگان جامعه علمی اداره آموزش و پرورش، کرمانشاه
احد خسروی / فرهیختگان جامعه علمی اداره آموزش و پرورش، کرمانشاه
چکیده مقاله
در عصر دیجیتال، نظام های آموزش و پرورش سنتی با چالش های جدی مواجه شده اند که محدودیت در یادگیری فعال، تعامل دانش آموزان و بهره گیری از فناوری های نوین را به دنبال دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش های آموزش سنتی و تحلیل نقش فناوری و یادگیری مشارکتی در ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد ترکیبی کمی و کیفی بود و جامعه آماری شامل معلمان و مدیران مدارس ابتدایی استان کرمانشاه بود. داده ها با استفاده از پرسشنامه، مصاحبه نیمه ساختاریافته و مطالعه اسناد آموزشی گردآوری و با روش های آمار توصیفی، آزمون های همبستگی و تحلیل محتوای موضوعی تحلیل شد. نتایج نشان داد که روش های سنتی آموزش محدودیت های جدی در فرآیند یاددهی–یادگیری ایجاد می کنند و مانع رشد مهارت های نوین، تعامل اجتماعی و مشارکت فعال دانش آموزان می شوند. علاوه بر این، ادغام فناوری های آموزشی و روش های یادگیری مشارکتی می تواند این محدودیت ها را کاهش دهد، انگیزه و مشارکت دانش آموزان را افزایش دهد و مهارت های تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری و خلاقیت آنان را تقویت کند. یافته ها تاکید می کنند که معلمان نقش کلیدی در هدایت، تسهیل و بهینه سازی فرآیند یادگیری دیجیتال و مشارکتی دارند و بازآموزی و حمایت های مدیریتی برای موفقیت این فرایند ضروری است. این پژوهش می تواند راهنمایی عملی برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی باشد تا با به کارگیری فناوری و روش های نوین یادگیری، کیفیت آموزش و تعامل دانش آموزان را در مدارس ارتقا دهند.در عصر دیجیتال، نظام های آموزش و پرورش سنتی با چالش های جدی مواجه شده اند که محدودیت در یادگیری فعال، تعامل دانش آموزان و بهره گیری از فناوری های نوین را به دنبال دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش های آموزش سنتی و تحلیل نقش فناوری و یادگیری مشارکتی در ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد ترکیبی کمی و کیفی بود و جامعه آماری شامل معلمان و مدیران مدارس ابتدایی استان کرمانشاه بود. داده ها با استفاده از پرسشنامه، مصاحبه نیمه ساختاریافته و مطالعه اسناد آموزشی گردآوری و با روش های آمار توصیفی، آزمون های همبستگی و تحلیل محتوای موضوعی تحلیل شد. نتایج نشان داد که روش های سنتی آموزش محدودیت های جدی در فرآیند یاددهی–یادگیری ایجاد می کنند و مانع رشد مهارت های نوین، تعامل اجتماعی و مشارکت فعال دانش آموزان می شوند. علاوه بر این، ادغام فناوری های آموزشی و روش های یادگیری مشارکتی می تواند این محدودیت ها را کاهش دهد، انگیزه و مشارکت دانش آموزان را افزایش دهد و مهارت های تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری و خلاقیت آنان را تقویت کند. یافته ها تاکید می کنند که معلمان نقش کلیدی در هدایت، تسهیل و بهینه سازی فرآیند یادگیری دیجیتال و مشارکتی دارند و بازآموزی و حمایت های مدیریتی برای موفقیت این فرایند ضروری است. این پژوهش می تواند راهنمایی عملی برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی باشد تا با به کارگیری فناوری و روش های نوین یادگیری، کیفیت آموزش و تعامل دانش آموزان را در مدارس ارتقا دهند.
واژگان کلیدی: آموزش سنتی، تحول دیجیتال، یادگیری مشارکتی، فناوری آموزشی، مهارت های نوین، مدارس ابتدایی
دانلود

اثر آموزش سواد رسانه ای و تفکر نقاد بر کاهش باورپذیری اخبار جعلی و افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان

لیلا سلیمی / محقق و پژوهشگر
مژگان کریمی / محقق و پژوهشگر
سیمین طلا اسدی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
گسترش شبکه های اجتماعی و دسترسی دائمی دانش آموزان به محتوای آنلاین، محیط یادگیری را به زیست بومی تبدیل کرده است که در آن «اطلاعات درست» و «اطلاعات نادرست» به صورت هم زمان گردش می کند. در چنین شرایطی، باورپذیری اخبار جعلی می تواند به شکل گیری برداشت های غلط، اضطراب شناختی، تصمیم گیری های هیجانی و در نهایت تضعیف تمرکز و کیفیت یادگیری منجر شود. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و با تکیه بر شواهد پژوهشی داخلی و بین المللی، سازوکارهای اثرگذاری آموزش سواد رسانه ای و تفکر نقاد را بر کاهش باورپذیری اخبار جعلی و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان تبیین می کند و سپس یک چارچوب روش شناختی پیشنهادی برای آزمون تجربی این روابط ارائه می دهد. بر اساس ادبیات موجود، آموزش سواد رسانه ای می تواند توانایی ارزیابی منبع، تشخیص نشانه های دستکاری محتوا و قضاوت مبتنی بر شواهد را تقویت کند؛ همچنین آموزش تفکر نقاد، با ارتقای استانداردهای استدلال و کاهش اتکا به قضاوت های شهودی، احتمال پذیرش اطلاعات نادرست را کاهش می دهد. شواهد مطالعات آزمایشی نشان می دهد مداخلات سواد رسانه ای می تواند توان تشخیص کلی محتوای نادرست را بهبود دهد و اثر آن صرفا محدود به یک خبر خاص نباشد. از سوی دیگر، پژوهش های مرتبط با تفکر نقاد نشان می دهد آموزش های هدفمند می تواند اثر مثبت معناداری بر مهارت های تفکر نقاد داشته باشد که از منظر آموزشی قابلیت انتقال به کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی را نیز تقویت می کند. در پایان، پیامدهای کاربردی برنامه درسی مدارس، تربیت معلم و سیاست گذاری آموزشی پیشنهاد می شود.گسترش شبکه های اجتماعی و دسترسی دائمی دانش آموزان به محتوای آنلاین، محیط یادگیری را به زیست بومی تبدیل کرده است که در آن «اطلاعات درست» و «اطلاعات نادرست» به صورت هم زمان گردش می کند. در چنین شرایطی، باورپذیری اخبار جعلی می تواند به شکل گیری برداشت های غلط، اضطراب شناختی، تصمیم گیری های هیجانی و در نهایت تضعیف تمرکز و کیفیت یادگیری منجر شود. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و با تکیه بر شواهد پژوهشی داخلی و بین المللی، سازوکارهای اثرگذاری آموزش سواد رسانه ای و تفکر نقاد را بر کاهش باورپذیری اخبار جعلی و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان تبیین می کند و سپس یک چارچوب روش شناختی پیشنهادی برای آزمون تجربی این روابط ارائه می دهد. بر اساس ادبیات موجود، آموزش سواد رسانه ای می تواند توانایی ارزیابی منبع، تشخیص نشانه های دستکاری محتوا و قضاوت مبتنی بر شواهد را تقویت کند؛ همچنین آموزش تفکر نقاد، با ارتقای استانداردهای استدلال و کاهش اتکا به قضاوت های شهودی، احتمال پذیرش اطلاعات نادرست را کاهش می دهد. شواهد مطالعات آزمایشی نشان می دهد مداخلات سواد رسانه ای می تواند توان تشخیص کلی محتوای نادرست را بهبود دهد و اثر آن صرفا محدود به یک خبر خاص نباشد. از سوی دیگر، پژوهش های مرتبط با تفکر نقاد نشان می دهد آموزش های هدفمند می تواند اثر مثبت معناداری بر مهارت های تفکر نقاد داشته باشد که از منظر آموزشی قابلیت انتقال به کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی را نیز تقویت می کند. در پایان، پیامدهای کاربردی برنامه درسی مدارس، تربیت معلم و سیاست گذاری آموزشی پیشنهاد می شود.
واژگان کلیدی: سواد رسانه ای، تفکر نقاد، اخبار جعلی، باورپذیری، عملکرد تحصیلی، دانش آموزان، مداخله آموزشی، ارزیابی اطلاعات
دانلود

تبیین عوامل سازمانی زمینه ساز انتقال یادگیری بهمحیط کار در دانشگاه های آزاد اسلامی غرب کشور

فتانه خاکره / مدرس دانشگاه فرهنگیان
شاهدخت ارشدی گلشن / دبیر آموزش وپرورش
چکیده مقاله
افزایش انتقال یادگیری به عنوان یکی از مهم ترین معیارهای اثربخشی دوره های آموزشی، از مهم ترین اولویت های مدیریت آموزش سازمان های امروزی به شمار می آید. پژوهش کیفی حاضر، با هدف تبیین شرایط زمینه ساز انتقال یادگیری در دانشگاه های آزاد اسلامی غرب کشور بر مبنای نظریه داده بنیاد انجام گرفت. به منظور گردآوری داده ها، از مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۱۵ نفر از خبرگان استفاده شد. مشارکت کنندگان در پژوهش، مدیران، اعضای هیئت علمی و صاحب نظران حوزه آموزش و بهسازی منابع انسانی دانشگاه های مزبور بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده های گردآوری شده از طریق تحلیل محتوای کیفی، ابتدا دسته بندی شده و سپس به شیوه مقوله بندی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جهت اطمینان از اعتبار تحلیل های کیفی، از روش بازبینی توسط اعضا و بررسی همکار استفاده شد. یافته ها نشان داد که مهم ترین عوامل زمینه ساز انتقال یادگیری شامل فرهنگ تسهیم دانش، فرهنگ تعالی مداری و فرهنگ گشودگی بودند. نتایج این مطالعه، می تواند به عنوان الگوی راهنما برای مدیران، سیاست گذاران و مسئولان آموزش های سازمانی دانشگاه های آزاد اسلامی و سایر دانشگاه ها، به منظور مشخص کردن نقاط قوت و ضعف در زمینه ارتقای فرهنگ حمایت گر انتقال یادگیری و برنامه ریزی جهت اجرای راهبردها مورد استفاده قرار گیرد.افزایش انتقال یادگیری به عنوان یکی از مهم ترین معیارهای اثربخشی دوره های آموزشی، از مهم ترین اولویت های مدیریت آموزش سازمان های امروزی به شمار می آید. پژوهش کیفی حاضر، با هدف تبیین شرایط زمینه ساز انتقال یادگیری در دانشگاه های آزاد اسلامی غرب کشور بر مبنای نظریه داده بنیاد انجام گرفت. به منظور گردآوری داده ها، از مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۱۵ نفر از خبرگان استفاده شد. مشارکت کنندگان در پژوهش، مدیران، اعضای هیئت علمی و صاحب نظران حوزه آموزش و بهسازی منابع انسانی دانشگاه های مزبور بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده های گردآوری شده از طریق تحلیل محتوای کیفی، ابتدا دسته بندی شده و سپس به شیوه مقوله بندی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جهت اطمینان از اعتبار تحلیل های کیفی، از روش بازبینی توسط اعضا و بررسی همکار استفاده شد. یافته ها نشان داد که مهم ترین عوامل زمینه ساز انتقال یادگیری شامل فرهنگ تسهیم دانش، فرهنگ تعالی مداری و فرهنگ گشودگی بودند. نتایج این مطالعه، می تواند به عنوان الگوی راهنما برای مدیران، سیاست گذاران و مسئولان آموزش های سازمانی دانشگاه های آزاد اسلامی و سایر دانشگاه ها، به منظور مشخص کردن نقاط قوت و ضعف در زمینه ارتقای فرهنگ حمایت گر انتقال یادگیری و برنامه ریزی جهت اجرای راهبردها مورد استفاده قرار گیرد.
واژگان کلیدی: انتقال یادگیری، عوامل سازمانی، فرهنگ سازمانی، نظریه داده بنیاد
دانلود

هوش مصنوعی و یادگیری فعال: از شخصی سازی مسیر یادگیری تا بازخورد هوشمند در کلاس درس

سوسن طاهری نژاد / فرهیختگان جامعه علمی اداره آموزش و پرورش گیلانغرب، کرمانشاه
مریم نوری / فرهیختگان جامعه علمی اداره آموزش و پرورش گیلانغرب، کرمانشاه
چکیده مقاله
هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری تحول آفرین، ظرفیت بالایی برای بازتعریف روش های تدریس مبتنی بر یادگیری فعال دارد. این فناوری با فراهم سازی امکان شخصی سازی مسیر یادگیری، ارائه بازخورد هوشمند، تحلیل رفتار یادگیرندگان و تسهیل تعامل، نقش یادگیرنده را از دریافت کننده منفعل به عامل فعال و مشارکت کننده تغییر می دهد و معلم را از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری تبدیل می کند. علاوه بر این، هوش مصنوعی می تواند به ارتقای انگیزش، توسعه مهارت های تفکر انتقادی و خودتنظیمی، و کاهش نابرابری های آموزشی کمک کند. با وجود این مزایا، استفاده از هوش مصنوعی با چالش هایی نظیر زیرساخت های فنی، مسائل اخلاقی، سوگیری الگوریتمی و وابستگی بیش از حد به فناوری همراه است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی، نقش هوش مصنوعی در تقویت یادگیری فعال، فرصت ها و محدودیت های آن را تحلیل کرده و چارچوبی جامع برای بهره گیری موثر از این فناوری ارائه می دهد.هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری تحول آفرین، ظرفیت بالایی برای بازتعریف روش های تدریس مبتنی بر یادگیری فعال دارد. این فناوری با فراهم سازی امکان شخصی سازی مسیر یادگیری، ارائه بازخورد هوشمند، تحلیل رفتار یادگیرندگان و تسهیل تعامل، نقش یادگیرنده را از دریافت کننده منفعل به عامل فعال و مشارکت کننده تغییر می دهد و معلم را از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری تبدیل می کند. علاوه بر این، هوش مصنوعی می تواند به ارتقای انگیزش، توسعه مهارت های تفکر انتقادی و خودتنظیمی، و کاهش نابرابری های آموزشی کمک کند. با وجود این مزایا، استفاده از هوش مصنوعی با چالش هایی نظیر زیرساخت های فنی، مسائل اخلاقی، سوگیری الگوریتمی و وابستگی بیش از حد به فناوری همراه است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی، نقش هوش مصنوعی در تقویت یادگیری فعال، فرصت ها و محدودیت های آن را تحلیل کرده و چارچوبی جامع برای بهره گیری موثر از این فناوری ارائه می دهد.
واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، یادگیری فعال، بازتعریف روش تدریس، شخصی سازی یادگیری، بازخورد هوشمند
دانلود

بررسی کارکرد هوش مصنوعی به عنوان تسهیل گر یادگیری فعال در آموزش مدرسه ای

فریبا پرویزی / محقق و پژوهشگر
منظر محمدی / محقق و پژوهشگر
پروین حسن پور / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
تحولات فناورانه معاصر، به ویژه گسترش هوش مصنوعی، فرصت ها و چالش های نوینی را پیش روی آموزش مدرسه ای قرار داده است. یکی از مهم ترین این فرصت ها، بهره گیری از هوش مصنوعی در جهت تسهیل یادگیری فعال است؛ رویکردی که بر مشارکت آگاهانه، تعامل و خودتنظیمی دانش آموزان تاکید دارد. هدف مقاله حاضر، بررسی و تحلیل نقش هوش مصنوعی به عنوان تسهیل گر یادگیری فعال در آموزش مدرسه ای است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با اتکا بر منابع معتبر فارسی و انگلیسی انجام شده و از داده های کمی استفاده نمی کند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که هوش مصنوعی با قابلیت هایی مانند شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری و پشتیبانی از یادگیری خودراهبر، می تواند زمینه ساز افزایش مشارکت فعال دانش آموزان و ارتقای کیفیت یادگیری شود. با این حال، تحقق این ظرفیت ها مستلزم نگاه تربیتی، حفظ نقش محوری معلم و توجه به ملاحظات اخلاقی و عدالت آموزشی است.تحولات فناورانه معاصر، به ویژه گسترش هوش مصنوعی، فرصت ها و چالش های نوینی را پیش روی آموزش مدرسه ای قرار داده است. یکی از مهم ترین این فرصت ها، بهره گیری از هوش مصنوعی در جهت تسهیل یادگیری فعال است؛ رویکردی که بر مشارکت آگاهانه، تعامل و خودتنظیمی دانش آموزان تاکید دارد. هدف مقاله حاضر، بررسی و تحلیل نقش هوش مصنوعی به عنوان تسهیل گر یادگیری فعال در آموزش مدرسه ای است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با اتکا بر منابع معتبر فارسی و انگلیسی انجام شده و از داده های کمی استفاده نمی کند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که هوش مصنوعی با قابلیت هایی مانند شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری و پشتیبانی از یادگیری خودراهبر، می تواند زمینه ساز افزایش مشارکت فعال دانش آموزان و ارتقای کیفیت یادگیری شود. با این حال، تحقق این ظرفیت ها مستلزم نگاه تربیتی، حفظ نقش محوری معلم و توجه به ملاحظات اخلاقی و عدالت آموزشی است.
واژگان کلیدی: یادگیری فعال، هوش مصنوعی، آموزش مدرسه ای، تسهیل گری یادگیری
دانلود

واکاوی انتقادی یادگیری معنادار و آموزش سطحی در نظام آموزشی

پروین حسن پور / محقق و پژوهشگر
منظر محمدی / محقق و پژوهشگر
فریبا پرویزی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
کیفیت یادگیری در نظام های آموزشی معاصر به یکی از چالش های اساسی تعلیم و تربیت تبدیل شده است؛ به ویژه در شرایطی که آموزش حافظه محور و سطحی بر بسیاری از فرایندهای آموزشی غلبه یافته است. هدف مقاله حاضر، واکاوی انتقادی تقابل میان یادگیری معنادار و آموزش سطحی در نظام آموزشی و تحلیل ریشه ها و پیامدهای آن است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات نظری انجام شده و فاقد داده های کمی است. در مقاله، ضمن تبیین مفهومی یادگیری معنادار و آموزش سطحی، عوامل ساختاری و فرهنگی موثر بر تداوم آموزش سطحی و پیامدهای شناختی، انگیزشی و تربیتی آن بررسی شده است. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که آموزش سطحی موجب تضعیف تفکر انتقادی، کاهش انگیزش درونی و بازتولید انفعال یادگیرنده می شود. مقاله بر ضرورت تغییر رویکرد یاددهی–یادگیری و حرکت آگاهانه به سوی یادگیری معنادار به عنوان راهبردی اساسی برای ارتقای کیفیت آموزش تاکید می کند.کیفیت یادگیری در نظام های آموزشی معاصر به یکی از چالش های اساسی تعلیم و تربیت تبدیل شده است؛ به ویژه در شرایطی که آموزش حافظه محور و سطحی بر بسیاری از فرایندهای آموزشی غلبه یافته است. هدف مقاله حاضر، واکاوی انتقادی تقابل میان یادگیری معنادار و آموزش سطحی در نظام آموزشی و تحلیل ریشه ها و پیامدهای آن است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات نظری انجام شده و فاقد داده های کمی است. در مقاله، ضمن تبیین مفهومی یادگیری معنادار و آموزش سطحی، عوامل ساختاری و فرهنگی موثر بر تداوم آموزش سطحی و پیامدهای شناختی، انگیزشی و تربیتی آن بررسی شده است. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که آموزش سطحی موجب تضعیف تفکر انتقادی، کاهش انگیزش درونی و بازتولید انفعال یادگیرنده می شود. مقاله بر ضرورت تغییر رویکرد یاددهی–یادگیری و حرکت آگاهانه به سوی یادگیری معنادار به عنوان راهبردی اساسی برای ارتقای کیفیت آموزش تاکید می کند.
واژگان کلیدی: یادگیری معنادار، آموزش سطحی، نظام آموزشی، تفکر انتقادی
دانلود

تربیت شهروند مسئول در نظام آموزشی: پیوند نظریه های تربیتی با کنش اجتماعی

پریسا ایزدی / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
منظر مرادی / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
فاطمه پورمحمود / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
چکیده مقاله
تحولات اجتماعی و فرهنگی جهان معاصر، ضرورت تربیت شهروندانی مسئول، آگاه و کنشگر را بیش از پیش آشکار ساخته است. نظام آموزشی به عنوان نهادی بنیادین، نقش تعیین کننده ای در شکل دهی نگرش ها، ارزش ها و کنش های اجتماعی نسل های آینده ایفا می کند. هدف مقاله حاضر، تبیین مفهوم تربیت شهروند مسئول و تحلیل پیوند نظریه های تربیتی با کنش اجتماعی در بستر نظام آموزشی است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات نظری و اسنادی انجام شده و فاقد داده های کمی است. در این مقاله، ضمن بررسی چارچوب مفهومی شهروندی و مبانی نظری کلاسیک و معاصر تربیتی، نقش آموزش در پرورش مسئولیت پذیری اجتماعی و مشارکت مدنی تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که تربیت شهروند مسئول مستلزم عبور از آموزش حافظه محور و تقویت رویکردهای مشارکتی، انتقادی و تجربه محور در نظام آموزشی است. پیوند موثر میان آموزش و کنش اجتماعی می تواند به پرورش شهروندانی آگاه، اخلاق مدار و متعهد به جامعه بینجامد.تحولات اجتماعی و فرهنگی جهان معاصر، ضرورت تربیت شهروندانی مسئول، آگاه و کنشگر را بیش از پیش آشکار ساخته است. نظام آموزشی به عنوان نهادی بنیادین، نقش تعیین کننده ای در شکل دهی نگرش ها، ارزش ها و کنش های اجتماعی نسل های آینده ایفا می کند. هدف مقاله حاضر، تبیین مفهوم تربیت شهروند مسئول و تحلیل پیوند نظریه های تربیتی با کنش اجتماعی در بستر نظام آموزشی است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات نظری و اسنادی انجام شده و فاقد داده های کمی است. در این مقاله، ضمن بررسی چارچوب مفهومی شهروندی و مبانی نظری کلاسیک و معاصر تربیتی، نقش آموزش در پرورش مسئولیت پذیری اجتماعی و مشارکت مدنی تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که تربیت شهروند مسئول مستلزم عبور از آموزش حافظه محور و تقویت رویکردهای مشارکتی، انتقادی و تجربه محور در نظام آموزشی است. پیوند موثر میان آموزش و کنش اجتماعی می تواند به پرورش شهروندانی آگاه، اخلاق مدار و متعهد به جامعه بینجامد.
واژگان کلیدی: تربیت شهروندی، شهروند مسئول، کنش اجتماعی، نظام آموزشی
دانلود

تحلیل جایگاه آموزش تاریخ در نظام آموزشی ایران و تاثیر آن بر حافظه جمعی

میترا خداکرمی / فرهیختگان علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
شهره خداکرمی / فرهیختگان علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
چکیده مقاله
آموزش تاریخ یکی از اجزای اساسی برنامه های درسی نظام های آموزشی است که نقشی مهم در انتقال تجربه های گذشته، شکل دهی هویت اجتماعی و بازتولید حافظه جمعی ایفا می کند. هدف مقاله حاضر، تحلیل جایگاه آموزش تاریخ در نظام آموزشی ایران و بررسی تاثیر آن بر حافظه جمعی جامعه است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل منابع نظری و مطالعات مرتبط انجام شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که آموزش تاریخ در ایران، علی رغم برخورداری از جایگاهی رسمی در برنامه های درسی، غالبا با رویکردی روایی و حافظه محور ارائه می شود و کمتر به تقویت تفکر تاریخی و تحلیل انتقادی گذشته می پردازد. این وضعیت موجب بازتولید حافظه جمعی رسمی و محدود شدن امکان بازاندیشی تاریخی می شود. مقاله نتیجه می گیرد که بازنگری در اهداف، محتوا و شیوه های آموزش تاریخ می تواند به تقویت حافظه جمعی پویا، چندصدایی و آگاهانه در جامعه ایران و ارتقای نقش تربیتی آموزش تاریخ بینجامد.آموزش تاریخ یکی از اجزای اساسی برنامه های درسی نظام های آموزشی است که نقشی مهم در انتقال تجربه های گذشته، شکل دهی هویت اجتماعی و بازتولید حافظه جمعی ایفا می کند. هدف مقاله حاضر، تحلیل جایگاه آموزش تاریخ در نظام آموزشی ایران و بررسی تاثیر آن بر حافظه جمعی جامعه است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل منابع نظری و مطالعات مرتبط انجام شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که آموزش تاریخ در ایران، علی رغم برخورداری از جایگاهی رسمی در برنامه های درسی، غالبا با رویکردی روایی و حافظه محور ارائه می شود و کمتر به تقویت تفکر تاریخی و تحلیل انتقادی گذشته می پردازد. این وضعیت موجب بازتولید حافظه جمعی رسمی و محدود شدن امکان بازاندیشی تاریخی می شود. مقاله نتیجه می گیرد که بازنگری در اهداف، محتوا و شیوه های آموزش تاریخ می تواند به تقویت حافظه جمعی پویا، چندصدایی و آگاهانه در جامعه ایران و ارتقای نقش تربیتی آموزش تاریخ بینجامد.
واژگان کلیدی: آموزش تاریخ، حافظه جمعی، نظام آموزشی ایران، هویت تاریخی
دانلود

آسیب شناسی نظام ارزشیابی تحصیلی: گذار از نمره محوری به یادگیری عمیق

رضا رضایی / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
محترم کریمی سرارودی / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
فرشته پرواز / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
حاجیه خانم خسرو پور / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
چکیده مقاله
ارزشیابی تحصیلی به عنوان یکی از مولفه های اساسی نظام های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در جهت دهی به فرایند یاددهی–یادگیری دارد. با این حال، غلبه رویکرد نمره محور در ارزشیابی تحصیلی موجب شده است که یادگیری در بسیاری از محیط های آموزشی به فعالیتی آزمون محور و سطحی تقلیل یابد. هدف مقاله حاضر، آسیب شناسی نظام نمره محور ارزشیابی تحصیلی و تبیین ضرورت گذار به سوی ارزشیابی یادگیری محور با تاکید بر یادگیری عمیق است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل منابع نظری انجام شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که نمره محوری با پیامدهایی چون تضعیف کیفیت یادگیری، کاهش انگیزش درونی، افزایش اضطراب تحصیلی و نادیده گرفتن تفاوت های فردی همراه است. در مقابل، ارزشیابی یادگیری محور با تمرکز بر فرایند یادگیری، بازخورد توصیفی و مشارکت فعال یادگیرندگان، زمینه تحقق یادگیری عمیق و معنادار را فراهم می سازد. ارزشیابی تحصیلی به عنوان یکی از مولفه های اساسی نظام های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در جهت دهی به فرایند یاددهی–یادگیری دارد. با این حال، غلبه رویکرد نمره محور در ارزشیابی تحصیلی موجب شده است که یادگیری در بسیاری از محیط های آموزشی به فعالیتی آزمون محور و سطحی تقلیل یابد. هدف مقاله حاضر، آسیب شناسی نظام نمره محور ارزشیابی تحصیلی و تبیین ضرورت گذار به سوی ارزشیابی یادگیری محور با تاکید بر یادگیری عمیق است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل منابع نظری انجام شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که نمره محوری با پیامدهایی چون تضعیف کیفیت یادگیری، کاهش انگیزش درونی، افزایش اضطراب تحصیلی و نادیده گرفتن تفاوت های فردی همراه است. در مقابل، ارزشیابی یادگیری محور با تمرکز بر فرایند یادگیری، بازخورد توصیفی و مشارکت فعال یادگیرندگان، زمینه تحقق یادگیری عمیق و معنادار را فراهم می سازد.
واژگان کلیدی: ارزشیابی تحصیلی، نمره محوری، یادگیری عمیق، یادگیری محوری
دانلود

نقش فناوری های نوین در شکل گیری سبک های شناختی و الگوهای نوپدید یادگیری

پریسا شهبنده / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
تحولات شتابان فناوری های نوین، نظام های یادگیری و فرایندهای شناختی را با دگرگونی های بنیادین مواجه ساخته است. هدف مقاله حاضر، تحلیل نقش فناوری های نوین در شکل گیری سبک های شناختی و تبیین الگوهای نوپدید یادگیری در عصر دیجیتال است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات نظری انجام شده و فاقد داده های کمی است. در مقاله، ضمن تبیین مفاهیم فناوری های نوین آموزشی و سبک های شناختی، تاثیر محیط های دیجیتال بر شیوه های پردازش اطلاعات و ظهور الگوهایی چون یادگیری خودراهبر، مشارکتی، مسئله محور و مادام العمر مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که فناوری های نوین می توانند به طور هم زمان موجب تقویت یا تضعیف برخی سبک های شناختی شوند و بهره گیری اثربخش از آن ها مستلزم طراحی آموزشی آگاهانه و توجه به تفاوت های شناختی یادگیرندگان است. در نهایت، مقاله بر ضرورت رویکردی متعادل و انسان محور در استفاده از فناوری در آموزش تاکید می کند.تحولات شتابان فناوری های نوین، نظام های یادگیری و فرایندهای شناختی را با دگرگونی های بنیادین مواجه ساخته است. هدف مقاله حاضر، تحلیل نقش فناوری های نوین در شکل گیری سبک های شناختی و تبیین الگوهای نوپدید یادگیری در عصر دیجیتال است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات نظری انجام شده و فاقد داده های کمی است. در مقاله، ضمن تبیین مفاهیم فناوری های نوین آموزشی و سبک های شناختی، تاثیر محیط های دیجیتال بر شیوه های پردازش اطلاعات و ظهور الگوهایی چون یادگیری خودراهبر، مشارکتی، مسئله محور و مادام العمر مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که فناوری های نوین می توانند به طور هم زمان موجب تقویت یا تضعیف برخی سبک های شناختی شوند و بهره گیری اثربخش از آن ها مستلزم طراحی آموزشی آگاهانه و توجه به تفاوت های شناختی یادگیرندگان است. در نهایت، مقاله بر ضرورت رویکردی متعادل و انسان محور در استفاده از فناوری در آموزش تاکید می کند.
واژگان کلیدی: فناوری های نوین، سبک های شناختی، یادگیری دیجیتال، الگوهای نوپدید یادگیری
دانلود

حل عددی کارآمد معادلات انتگرال فردهلم نوع دوم چند متغیره با استفاده از IMVM

موسی حسنوند / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
معادلات انتگرال فردهلم نوع دوم از ابزارهای مهم در مدل سازی بسیاری از پدیده های علمی و مهندسی به شمار می آیند، اما حل عددی آن ها در مسائل چندبعدی به دلیل پیچیدگی هسته، افزایش تعداد مجهولات و هزینه محاسباتی بالا با دشواری هایی همراه است. در این مقاله، یک روش عددی کارآمد مبتنی بر ترکیب قضیه مقدار میانگین انتگرال و توابع پالس بلوکی برای حل معادلات انتگرال فردهلم چندمتغیره ارائه می شود. در روش پیشنهادی، انتگرال های چندگانه به مجموعه ای از معادلات خطی مستقل تبدیل می شوند که این امر موجب کاهش چشمگیر ابعاد محاسباتی و جلوگیری از رشد نمایی مجهولات می گردد. استفاده از توابع پالس بلوکی به دلیل ساختار ساده و قطعه ای ثابت، منجر به تشکیل ماتریس های عملیاتی ساده و افزایش سرعت محاسبات می شود. نتایج عددی در مثال های دو و سه بعدی نشان می دهد که روش IMVM–BPF از دقت، پایداری و کارایی بالاتری نسبت به برخی روش های موجود برخوردار بوده و توانایی حل معادلات با هسته های ضعیف و قوی را دارد.معادلات انتگرال فردهلم نوع دوم از ابزارهای مهم در مدل سازی بسیاری از پدیده های علمی و مهندسی به شمار می آیند، اما حل عددی آن ها در مسائل چندبعدی به دلیل پیچیدگی هسته، افزایش تعداد مجهولات و هزینه محاسباتی بالا با دشواری هایی همراه است. در این مقاله، یک روش عددی کارآمد مبتنی بر ترکیب قضیه مقدار میانگین انتگرال و توابع پالس بلوکی برای حل معادلات انتگرال فردهلم چندمتغیره ارائه می شود. در روش پیشنهادی، انتگرال های چندگانه به مجموعه ای از معادلات خطی مستقل تبدیل می شوند که این امر موجب کاهش چشمگیر ابعاد محاسباتی و جلوگیری از رشد نمایی مجهولات می گردد. استفاده از توابع پالس بلوکی به دلیل ساختار ساده و قطعه ای ثابت، منجر به تشکیل ماتریس های عملیاتی ساده و افزایش سرعت محاسبات می شود. نتایج عددی در مثال های دو و سه بعدی نشان می دهد که روش IMVM–BPF از دقت، پایداری و کارایی بالاتری نسبت به برخی روش های موجود برخوردار بوده و توانایی حل معادلات با هسته های ضعیف و قوی را دارد.
واژگان کلیدی: معادلات انتگرال فردهلم؛ قضیه مقدار میانگین انتگرال؛ توابع پالس بلوکی؛ حل عددی
دانلود

تحلیل نقش هوش مصنوعی در بازتعریف نقش معلم و یادگیرنده در نظام آموزشی نوین

یگانه بهرام بیگی پور / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
نادره بهرام بیگی پور / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
لیلا احمدی / فرهیختگان جامعه علمی آموزش و پرورش ،کرمانشاه، ایران
چکیده مقاله
تحولات فناورانه اخیر، به ویژه گسترش هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را دچار تغییرات عمیق کرده و الگوهای سنتی یاددهی–یادگیری را به چالش کشیده است. هوش مصنوعی با امکاناتی مانند تحلیل داده های آموزشی، شخصی سازی یادگیری، ارزیابی هوشمند و پشتیبانی از یادگیری خودتنظیم، فرایندهای آموزشی را بازتعریف می کند. این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، نقش هوش مصنوعی در تغییر جایگاه معلم و یادگیرنده را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر و راهنمای یادگیری تبدیل می شود و یادگیرنده نقش فعال، خودتنظیم و مسئولانه در یادگیری پیدا می کند. در عین حال، کاربرد هوش مصنوعی با چالش هایی مانند ملاحظات اخلاقی، عدالت آموزشی، شکاف دیجیتال و ضرورت حفظ تصمیم گیری انسانی همراه است. نتایج بر ضرورت رویکرد انسان محور، اخلاق مدار و عدالت محور در آموزش تاکید دارد و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری و بازطراحی برنامه های تربیت معلم ارائه می کند.تحولات فناورانه اخیر، به ویژه گسترش هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را دچار تغییرات عمیق کرده و الگوهای سنتی یاددهی–یادگیری را به چالش کشیده است. هوش مصنوعی با امکاناتی مانند تحلیل داده های آموزشی، شخصی سازی یادگیری، ارزیابی هوشمند و پشتیبانی از یادگیری خودتنظیم، فرایندهای آموزشی را بازتعریف می کند. این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، نقش هوش مصنوعی در تغییر جایگاه معلم و یادگیرنده را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر و راهنمای یادگیری تبدیل می شود و یادگیرنده نقش فعال، خودتنظیم و مسئولانه در یادگیری پیدا می کند. در عین حال، کاربرد هوش مصنوعی با چالش هایی مانند ملاحظات اخلاقی، عدالت آموزشی، شکاف دیجیتال و ضرورت حفظ تصمیم گیری انسانی همراه است. نتایج بر ضرورت رویکرد انسان محور، اخلاق مدار و عدالت محور در آموزش تاکید دارد و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری و بازطراحی برنامه های تربیت معلم ارائه می کند.
واژگان کلیدی: هوش مصنوعی در آموزش، نقش معلم، نقش یادگیرنده، نظام آموزشی نوین
دانلود

آموزش در عصر سه هوشی: تعامل میان هوش انسانی، هیجانی و مصنوعی

پروین کیانفر / فرهیختگان آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
سوسن چتروز / فرهیختگان آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
ندا جعفری / فرهیختگان آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
لیلا احمدی / فرهیختگان آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
چکیده مقاله
عصر نوین آموزش، تحت عنوان «عصر سه هوشی»، بر تعامل میان هوش انسانی، هوش هیجانی و هوش مصنوعی استوار است. هوش انسانی با پرورش تفکر انتقادی، خلاقیت و ارزش های اخلاقی، هوش هیجانی با توانمندسازی خودآگاهی، همدلی و مدیریت احساسات، و هوش مصنوعی با ارائه مسیر یادگیری شخصی سازی شده و بازخورد داده محور، نقش مکمل یکدیگر را در یادگیری ایفا می کنند. پژوهش حاضر، ضمن تحلیل ساختار، هدف و ماهیت هر یک از این سه نوع هوش، چگونگی هم افزایی آن ها در محیط آموزشی و نقش معلمان و دانش آموزان در این فرآیند را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که موفقیت نظام های آموزشی آینده مستلزم طراحی برنامه های درسی ترکیبی، توانمندسازی معلمان، مدیریت تهدیدهای اخلاقی و دیجیتال، و حفظ تعامل انسانی–هیجانی در کنار فناوری است. نتیجه گیری این مقاله، ضرورت رویکرد متوازن و اخلاق محور برای یادگیری جامع در عصر سه هوشی را برجسته می کند.عصر نوین آموزش، تحت عنوان «عصر سه هوشی»، بر تعامل میان هوش انسانی، هوش هیجانی و هوش مصنوعی استوار است. هوش انسانی با پرورش تفکر انتقادی، خلاقیت و ارزش های اخلاقی، هوش هیجانی با توانمندسازی خودآگاهی، همدلی و مدیریت احساسات، و هوش مصنوعی با ارائه مسیر یادگیری شخصی سازی شده و بازخورد داده محور، نقش مکمل یکدیگر را در یادگیری ایفا می کنند. پژوهش حاضر، ضمن تحلیل ساختار، هدف و ماهیت هر یک از این سه نوع هوش، چگونگی هم افزایی آن ها در محیط آموزشی و نقش معلمان و دانش آموزان در این فرآیند را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که موفقیت نظام های آموزشی آینده مستلزم طراحی برنامه های درسی ترکیبی، توانمندسازی معلمان، مدیریت تهدیدهای اخلاقی و دیجیتال، و حفظ تعامل انسانی–هیجانی در کنار فناوری است. نتیجه گیری این مقاله، ضرورت رویکرد متوازن و اخلاق محور برای یادگیری جامع در عصر سه هوشی را برجسته می کند.
واژگان کلیدی: هوش انسانی، هوش هیجانی، هوش مصنوعی، آموزش متوازن، عصر سه هوشی
دانلود

تحلیل تطبیقی دیدگاه های تربیتی در مواجهه با فناوری هوش مصنوعی

ندا جعفری / آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
زهرا رستمی / آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
سوسن چتروز / آموزش و پرورش ،کرمانشاه، کرمانشاه
چکیده مقاله
گسترش فناوری هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، پرسش ها و چالش های نوینی را در حوزه تعلیم و تربیت پدید آورده است که فراتر از ملاحظات فنی و اجرایی اند. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل تطبیقی، به بررسی دیدگاه های عمده تربیتی در مواجهه با هوش مصنوعی می پردازد. یافته های تحلیلی نشان می دهد که رویکردهای سنت گرا و انتقادی، ابزارانگارانه و سازنده گرایانه، هر یک بر اساس تلقی خاص خود از ماهیت تربیت، نقش معلم و جایگاه یادگیرنده، مواجهه ای متفاوت با هوش مصنوعی دارند. نتایج حاکی از آن است که رویکردهای صرفا فنی یا محافظه کارانه، به تنهایی پاسخ گوی پیچیدگی های تربیت در عصر هوش مصنوعی نیستند. در مقابل، رویکرد تحول گرا با تاکید بر تقدم اهداف تربیتی، حفظ عاملیت انسانی و توجه به پیامدهای اخلاقی، ظرفیت بیشتری برای بهره گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در آموزش فراهم می آورد. این مقاله بر ضرورت مواجهه ای آگاهانه و انسان محور با هوش مصنوعی در نظام های آموزشی تاکید می کند. گسترش فناوری هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، پرسش ها و چالش های نوینی را در حوزه تعلیم و تربیت پدید آورده است که فراتر از ملاحظات فنی و اجرایی اند. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل تطبیقی، به بررسی دیدگاه های عمده تربیتی در مواجهه با هوش مصنوعی می پردازد. یافته های تحلیلی نشان می دهد که رویکردهای سنت گرا و انتقادی، ابزارانگارانه و سازنده گرایانه، هر یک بر اساس تلقی خاص خود از ماهیت تربیت، نقش معلم و جایگاه یادگیرنده، مواجهه ای متفاوت با هوش مصنوعی دارند. نتایج حاکی از آن است که رویکردهای صرفا فنی یا محافظه کارانه، به تنهایی پاسخ گوی پیچیدگی های تربیت در عصر هوش مصنوعی نیستند. در مقابل، رویکرد تحول گرا با تاکید بر تقدم اهداف تربیتی، حفظ عاملیت انسانی و توجه به پیامدهای اخلاقی، ظرفیت بیشتری برای بهره گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در آموزش فراهم می آورد. این مقاله بر ضرورت مواجهه ای آگاهانه و انسان محور با هوش مصنوعی در نظام های آموزشی تاکید می کند.
واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، دیدگاه های تربیتی، فلسفه تعلیم و تربیت، اخلاق آموزشی
دانلود

استفاده از فناوری برای تسهیل امور اجرایی در مدرسه

ثریا فیض / نویسنده مسئول
لیلا عبدی / پژوهشگر
چکیده مقاله
هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش فناوری های دیجیتال در بهبود و تسهیل امور اجرایی مدارس ابتدایی است. با توجه به پیچیدگی و حساسیت وظایف اجرایی در این مقطع تحصیلی، استفاده از ابزارهای فناورانه می تواند به افزایش سرعت، دقت، نظم و رضایت شغلی معاونان اجرایی منجر شود. این تحقیق از نوع کاربردی و با روش توصیفی–پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل معاونان اجرایی مدارس ابتدایی در منطقه مورد مطالعه بوده و داده ها از طریق پرسش نامه محقق ساخته گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان دادند که استفاده هدفمند از فناوری، موجب تسریع فرآیندهای اجرایی، کاهش خطاهای انسانی، ارتقاء نظم کاری و افزایش رضایت شغلی کارکنان اجرایی می شود. همچنین اثربخشی فناوری به طور معناداری وابسته به وجود زیرساخت های مناسب و آموزش تخصصی کارکنان است. نتایج تحقیق با مبانی نظری مانند مدل پذیرش فناوری دیویس، نظریه نوآوری راجرز و نظریه مدرسه هوشمند هم خوانی دارد. در پایان، پیشنهادهایی برای توسعه زیرساخت های فنی، توانمندسازی منابع انسانی، طراحی نرم افزارهای بومی و فرهنگ سازی در مدارس ارائه شده است. این پژوهش نشان می دهد که فناوری نه تنها یک ابزار کمکی، بلکه یک ضرورت راهبردی در مدیریت اجرایی مدارس ابتدایی محسوب می شود.
واژگان کلیدی: امور اجرایی، فناوری های دیجیتال، مدیریت اجرایی مدارس ابتدایی
دانلود

تاثیر روش های تدریس فعال (مثل یادگیری مبتنی بر پروژه یا گروهی) بر خلاقیت و تفکر انتقادی

بدری خدادادی / نویسنده مسئول
صبریه ستاری / پژوهشگر
معصومه شجری / پژوهشگر
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر روش های تدریس فعال، شامل یادگیری مبتنی بر پروژه و یادگیری گروهی، بر خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان دوره متوسطه است. پژوهش از نوع کاربردی و نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان مدارس دولتی شهر کرمانشاه بود و ۶۰ دانش آموز به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش تحت آموزش با روش های تدریس فعال قرار گرفت و گروه کنترل با روش های سنتی آموزش دید. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه خلاقیت تورنس و پرسشنامه تفکر انتقادی واتسون–گلیزر استفاده شد. داده ها با بهره گیری از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از روش های تدریس فعال موجب افزایش معنادار خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان شد. همچنین، یادگیری مبتنی بر پروژه و فعالیت های گروهی به دانش آموزان کمک کرد تا توانایی حل مسئله، ارزیابی اطلاعات و تولید ایده های نو را توسعه دهند. یافته ها تاکید می کند که مشارکت فعال دانش آموزان و تعامل گروهی در فرآیند یادگیری، ابزار موثری برای تقویت مهارت های شناختی سطح بالا و مسئولیت پذیری در کلاس درس است. بر اساس نتایج، معلمان می توانند با به کارگیری روش های تدریس فعال، محیط یادگیری انگیزشی، خلاق و مشارکتی ایجاد کنند که هم موجب ارتقای مهارت های تفکر سطح بالا و هم افزایش انگیزه و مسئولیت پذیری دانش آموزان می شود.
واژگان کلیدی: روش تدریس فعال، یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری گروهی، خلاقیت
دانلود

نقش بازی های مشارکتی و آموزشی در بهبود مهارت های کار گروهی و مسئولیت پذیری دانش آموزان

نسرین زنگنه / نویسنده مسئول
فرشته رضایی / پژوهشگر
مژگان کرمی / پژوهشگر
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بازی های مشارکتی و آموزشی بر مهارت های کار گروهی و مسئولیت پذیری دانش آموزان مدارس متوسطه ناحیه ۲ کرمانشاه انجام شد. جامعه آماری شامل ۳۰۰ دانش آموز بود که با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد مهارت های کار گروهی، مسئولیت پذیری و تجربه بازی های مشارکتی بود که از نظر روایی و پایایی تایید شدند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بازی های مشارکتی و آموزشی تاثیر مثبت و معناداری بر مهارت های کار گروهی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دارند. همچنین مشارکت فعال در بازی های گروهی موجب افزایش انگیزش، تعامل و پذیرش مسئولیت های فردی و گروهی شد. نتایج پژوهش، اهمیت طراحی فعالیت های آموزشی فعال و بازی محور را در مدارس نشان می دهد و می تواند به معلمان و مدیران در بهبود کیفیت یادگیری و تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان کمک کند.
واژگان کلیدی: بازی های مشارکتی، یادگیری فعال، کار گروهی، مسئولیت پذیری، مهارت های اجتماعی
دانلود

تاثیر طراحی محیط کلاس انعطاف پذیر و فعال بر تمرکز، انگیزش و یادگیری دانش آموزان

شهین احمدی فر / نویسنده مسئول
فریبا ذبیحی فرد / پژوهشگر
فاطمه کرانی / پژوهشگر
چکیده مقاله
طراحی محیط کلاس درس، به عنوان یکی از عوامل تعیین کننده در کیفیت یادگیری دانش آموزان، نقش مهمی در تمرکز، انگیزش و یادگیری آنان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر طراحی محیط کلاس انعطاف پذیر و فعال بر این سه مولفه، در مدارس متوسطه ناحیه ۲ آموزش و پرورش کرمانشاه انجام شد. روش پژوهش توصیفی–همبستگی و جامعه آماری شامل ۳۰۰ دانش آموز بود که به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد و پژوهشگرساخته جمع آوری و با استفاده از تحلیل همبستگی و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که طراحی محیط کلاس انعطاف پذیر و فعال، رابطه مثبت و معناداری با تمرکز، انگیزش و کیفیت یادگیری دانش آموزان دارد. همچنین نتایج حاکی از آن بود که کلاس های فعال و مشارکتی، سطح توجه و انگیزه دانش آموزان را افزایش داده و یادگیری عمیق تر و پایدارتر را فراهم می کنند. این پژوهش تاکید می کند که محیط فیزیکی کلاس درس نباید صرفا یک فضای ثابت تلقی شود، بلکه می تواند به عنوان ابزاری موثر در ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری مورد استفاده قرار گیرد. یافته های پژوهش برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی قابل استفاده است و می تواند مبنایی برای بازطراحی کلاس های درس و بهبود فرآیند یادگیری فراهم کند.
واژگان کلیدی: محیط کلاس انعطاف پذیر، کلاس فعال، تمرکز دانش آموزان، انگیزش تحصیلی، یادگیری فعال
دانلود

بررسی اثربخشی روش های نوین مدیریت کلاس در بهبود نظم و یادگیری

پروین صوفی / نویسنده مسئول
نوشین شیرزادی / پژوهشگر
مهناز حیدری / پژوهشگر
چکیده مقاله
مدیریت کلاس یکی از عوامل اساسی در کیفیت یادگیری و رفتار تحصیلی دانش آموزان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روش های نوین مدیریت کلاس بر نظم و کیفیت یادگیری دانش آموزان مدارس ابتدایی استان کرمانشاه انجام شد. روش پژوهش توصیفی–همبستگی و جامعه آماری شامل دانش آموزان کلاس های سوم تا ششم مدارس ناحیه ۲ کرمانشاه بود که نمونه ای شامل ۳۰۰ نفر با استفاده از روش خوشه ای چندمرحله ای تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه های استاندارد مدیریت کلاس، سنجش نظم و کیفیت یادگیری گردآوری شد و تحلیل آن ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام گرفت. نتایج نشان داد که روش های نوین مدیریت کلاس، شامل فعالیت های مشارکتی، بازخورد مثبت، تکنیک های انگیزشی و محیط کلاس انعطاف پذیر، به طور معنادار باعث بهبود نظم کلاس و افزایش تمرکز، مشارکت و کیفیت یادگیری دانش آموزان می شوند. همچنین، افزایش نظم کلاس با ارتقای عملکرد تحصیلی و مهارت های خودکنترلی دانش آموزان همراه بود. این پژوهش نشان می دهد که به کارگیری روش های نوین مدیریت کلاس می تواند فضای یادگیری فعال، انگیزشی و سازمان یافته ایجاد کند و جایگزین موثری برای روش های سنتی محسوب شود.
واژگان کلیدی: مدیریت کلاس نوین، نظم کلاس، کیفیت یادگیری، فعالیت های مشارکتی، بازخورد مثبت
دانلود

بررسی و شناخت مدیریت کشت گلخانه ای و اهمیت آن در عرصه کشاورزی با نگاهی به تاریخچه و اصول مهم در کشت نشاء

امید روستائی فارسی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
کشت گلخانه ای به معنای پرورش گیاهان در محیط های کنترل شده است که به وسیله ی سازه های شفاف (گلخانه ها) ایجاد می شود. این روش به کشاورزان امکان می دهد تا شرایط محیطی مانند دما، رطوبت، نور و تهویه را به طور دقیق مدیریت کنند. کشت نشاء یکی از روش های موثر در کشاورزی است که به تولید گیاهان قوی و سالم کمک می کند. در این رابطه باید توجه داشت کشت نشاء با کاشت بذر در شرایط ایده آل (مانند گلخانه) آغاز می شود. رعایت اصول مهمی در کشت نشاء می تواند به بهبود کیفیت و عملکرد محصولات کشاورزی کمک کند. با توجه به شرایط محلی و نوع گیاه، این اصول باید به طور دقیق پیاده سازی شوند. در کشور ما نیز استفاده از نشاء پرورش یافته توسط تولید کنندگان نشاء به جای کشت مستقیم بذر یا تولید نشاء توسط خود کشاورز، مورد توجه کشاورزان قرار گرفته و این استقبال هر روز در حال افزایش است و از این رو نیاز به تولید کنندگان حرفه ای نشاء بیشتر احساس می شود. با توجه به اهمیت موضوع مطروحه، در این مقاله قصد داریم به بررسی و شناخت مدیریت کشت گلخانه ای و اهمیت آن در عرصه کشاورزی با نگاهی به تاریخچه و اصول مهم در کشت نشاء بپردازیم. روش تحقیق از نوع تحلیلی-توصیفی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات و داده ها فیش برداری و بهره از کتب و مقالات مرتبط با موضوع می باشد.کشت گلخانه ای به معنای پرورش گیاهان در محیط های کنترل شده است که به وسیله ی سازه های شفاف (گلخانه ها) ایجاد می شود. این روش به کشاورزان امکان می دهد تا شرایط محیطی مانند دما، رطوبت، نور و تهویه را به طور دقیق مدیریت کنند. کشت نشاء یکی از روش های موثر در کشاورزی است که به تولید گیاهان قوی و سالم کمک می کند. در این رابطه باید توجه داشت کشت نشاء با کاشت بذر در شرایط ایده آل (مانند گلخانه) آغاز می شود. رعایت اصول مهمی در کشت نشاء می تواند به بهبود کیفیت و عملکرد محصولات کشاورزی کمک کند. با توجه به شرایط محلی و نوع گیاه، این اصول باید به طور دقیق پیاده سازی شوند. در کشور ما نیز استفاده از نشاء پرورش یافته توسط تولید کنندگان نشاء به جای کشت مستقیم بذر یا تولید نشاء توسط خود کشاورز، مورد توجه کشاورزان قرار گرفته و این استقبال هر روز در حال افزایش است و از این رو نیاز به تولید کنندگان حرفه ای نشاء بیشتر احساس می شود. با توجه به اهمیت موضوع مطروحه، در این مقاله قصد داریم به بررسی و شناخت مدیریت کشت گلخانه ای و اهمیت آن در عرصه کشاورزی با نگاهی به تاریخچه و اصول مهم در کشت نشاء بپردازیم. روش تحقیق از نوع تحلیلی-توصیفی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات و داده ها فیش برداری و بهره از کتب و مقالات مرتبط با موضوع می باشد.
واژگان کلیدی: کشت گلخانه ای، کشت نشاء، پرورش گیاهان، کشاورزی،
دانلود

تحلیل راهبردی عوامل موثر بر کارایی سامانه های گمرکی در بهبود عملکرد مالی شرکت های پتروشیمی(مطالعه موردی: منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر)

مصطفی رب / دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، گرایش خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندر دیلم، ایران
چکیده مقاله
هدف این مقاله، بررسی عوامل موثر بر اثربخشی سامانه های گمرک در افزایش سودآوری صنعت پتروشیمی با تمرکز بر شرکت های مستقر در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر است. در این راستا، از رویکرد کیفی با روش تحلیل مضمون برای استخراج دیدگاه های مدیران و کارشناسان صنعت پتروشیمی استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که سه دسته عامل مدیریتی، قانونی و زیرساختی، بیشترین تاثیر را در اثربخشی سامانه های گمرکی دارند. عوامل مدیریتی نظیر آموزش، توانمندسازی نیروی انسانی و تصمیم گیری مشارکتی، ۳۵٪ تاثیر را به خود اختصاص داده اند. در کنار آن، عوامل قانونی همچون شفافیت مقررات، یکپارچگی قوانین و تعامل بین سازمانی با سهم ۳۳٪، و عوامل زیرساختی مانند دسترسی به فناوری های نوین، نرم افزارهای یکپارچه و امنیت اطلاعات با سهم ۳۲٪ در رتبه های بعدی قرار گرفتند. مقاله همچنین با بررسی تجربه های بین المللی و تحلیل وضعیت موجود در گمرک ایران، پیشنهاداتی اجرایی برای بهبود اثربخشی سامانه های گمرک در راستای ارتقای سودآوری صنعت پتروشیمی ارائه می دهد. در نهایت، تاکید بر رویکردی یکپارچه شامل توسعه فناوری و ارتقاء منابع انسانی به عنوان کلید موفقیت در این زمینه مطرح می شود.هدف این مقاله، بررسی عوامل موثر بر اثربخشی سامانه های گمرک در افزایش سودآوری صنعت پتروشیمی با تمرکز بر شرکت های مستقر در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر است. در این راستا، از رویکرد کیفی با روش تحلیل مضمون برای استخراج دیدگاه های مدیران و کارشناسان صنعت پتروشیمی استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که سه دسته عامل مدیریتی، قانونی و زیرساختی، بیشترین تاثیر را در اثربخشی سامانه های گمرکی دارند. عوامل مدیریتی نظیر آموزش، توانمندسازی نیروی انسانی و تصمیم گیری مشارکتی، ۳۵٪ تاثیر را به خود اختصاص داده اند. در کنار آن، عوامل قانونی همچون شفافیت مقررات، یکپارچگی قوانین و تعامل بین سازمانی با سهم ۳۳٪، و عوامل زیرساختی مانند دسترسی به فناوری های نوین، نرم افزارهای یکپارچه و امنیت اطلاعات با سهم ۳۲٪ در رتبه های بعدی قرار گرفتند. مقاله همچنین با بررسی تجربه های بین المللی و تحلیل وضعیت موجود در گمرک ایران، پیشنهاداتی اجرایی برای بهبود اثربخشی سامانه های گمرک در راستای ارتقای سودآوری صنعت پتروشیمی ارائه می دهد. در نهایت، تاکید بر رویکردی یکپارچه شامل توسعه فناوری و ارتقاء منابع انسانی به عنوان کلید موفقیت در این زمینه مطرح می شود.
واژگان کلیدی: گمرک الکترونیک، اثربخشی سازمانی، سودآوری، صنعت پتروشیمی، منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر، تحلیل مضمون، سامانه های هوشمند، تجارت الکترونیک، زیرساخت فناوری اطلاعات، قوانین گمرکی
دانلود

پیش بینی اضطراب امتحان براساس خودکارآمدی و استرس تحصیلی در دانشجویان

رضا مرادی مقدم / دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران .
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تبیین اضطراب امتحان براساس خودکارآمدی هیجانی و استرس تحصیلی در دانشجویان اجرا شد. پژوهش توصیفی-مقطعی و از نوع همبستگی بود. جمعیت آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه لرستان در سال تحصیلی ۱۴۰۳- ۱۴۰۲ بود، که با توجه به برخورداری معیارهای ورود به پژوهش و با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای تعداد ۲۷۰ نفر به عنوان نمونه درنظر گرفته شد. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه اضطراب امتحان (فریدمن و جاکوب، ۱۹۹۷)، پرسشنامه خودکارآمدی هیجانی (بورلی و همکاران، ۲۰۰۸) و پرسشنامه استرس تحصیلی (زاژاکووا و همکاران، ۲۰۵) استفاده شد. تحلیل آماری با آمارههای توصیفی (میانگین و انحرافمعیار)، ماتریس همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری با نرمافزار آماری spss نسخه ۲۶ انجام شد. براساس نتایج بین نمره کل اضطراب امتحان با خودکارآمدی هیجانی (۴۹۴/۰-=r و ۰۰۱/۰>p) همبستگی منفی و معناداری وجود دارد. این رابطه بین اضطراب امتحان با استرس تحصیلی در افراد نمونه نیز منفی و معنادار بود (۵۸۰/۰-=r و ۰۰۱/۰>p). پس از بررسی شاخصهای برازش مدل، نتایج ضرایب استاندارد شده مستقیم و غیرمستقیم مدل مفهومی نشان داد که استرس تحصیلی و خودکارآمدی هیجانی بهعنوان متغیرهای پیشبین از طریق اثر مستقیم معنادار بودهاند. استرس تحصیلی با هر دو متغیر اضطراب امتحان (۵۸۴/۰=β) و خودکارآمدی هیجانی (۲۷۳/۰-=β) در بین دانشجویان به صورت مستقیم، رابطه معناداری در سطح ۰۰۱/۰ نشان داد. همچنین، مشاهده شد که ضریب استاندارد و مستقیم خودکارآمدی هیجانی بر اضطراب امتحان در سطح ۰۰۱/۰ معنادار بوده است (۲۷۷/۰-=β).این پژوهش با هدف تبیین اضطراب امتحان براساس خودکارآمدی هیجانی و استرس تحصیلی در دانشجویان اجرا شد. پژوهش توصیفی-مقطعی و از نوع همبستگی بود. جمعیت آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه لرستان در سال تحصیلی ۱۴۰۳- ۱۴۰۲ بود، که با توجه به برخورداری معیارهای ورود به پژوهش و با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای تعداد ۲۷۰ نفر به عنوان نمونه درنظر گرفته شد. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه اضطراب امتحان (فریدمن و جاکوب، ۱۹۹۷)، پرسشنامه خودکارآمدی هیجانی (بورلی و همکاران، ۲۰۰۸) و پرسشنامه استرس تحصیلی (زاژاکووا و همکاران، ۲۰۵) استفاده شد. تحلیل آماری با آمارههای توصیفی (میانگین و انحرافمعیار)، ماتریس همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری با نرمافزار آماری spss نسخه ۲۶ انجام شد. براساس نتایج بین نمره کل اضطراب امتحان با خودکارآمدی هیجانی (۴۹۴/۰-=r و ۰۰۱/۰>p) همبستگی منفی و معناداری وجود دارد. این رابطه بین اضطراب امتحان با استرس تحصیلی در افراد نمونه نیز منفی و معنادار بود (۵۸۰/۰-=r و ۰۰۱/۰>p). پس از بررسی شاخصهای برازش مدل، نتایج ضرایب استاندارد شده مستقیم و غیرمستقیم مدل مفهومی نشان داد که استرس تحصیلی و خودکارآمدی هیجانی بهعنوان متغیرهای پیشبین از طریق اثر مستقیم معنادار بودهاند. استرس تحصیلی با هر دو متغیر اضطراب امتحان (۵۸۴/۰=β) و خودکارآمدی هیجانی (۲۷۳/۰-=β) در بین دانشجویان به صورت مستقیم، رابطه معناداری در سطح ۰۰۱/۰ نشان داد. همچنین، مشاهده شد که ضریب استاندارد و مستقیم خودکارآمدی هیجانی بر اضطراب امتحان در سطح ۰۰۱/۰ معنادار بوده است (۲۷۷/۰-=β).
واژگان کلیدی: اضطراب امتحان، استرس تحصیلی، خودکارآمدی، دانشجویان
دانلود

اثربخشی آموزش تاب آوری روانی بر بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک اتیسم

نازمهر تقی پور / محقق و پژوهشگر - نویسنده مسئول
صدیقه ابراهیمی علوی کلایی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
زمینه و هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی میزان اثربخشی آموزش تاب آوری روانی بر سطح بهزیستی ذهنی مادرانی بود که فرزند مبتلا به اتیسم داشتند. این مطالعه به دنبال آن بود که آیا این نوع آموزش توانسته است به بهبود وضعیت روانی این مادران کمک کند.زمینه و هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی میزان اثربخشی آموزش تاب آوری روانی بر سطح بهزیستی ذهنی مادرانی بود که فرزند مبتلا به اتیسم داشتند. این مطالعه به دنبال آن بود که آیا این نوع آموزش توانسته است به بهبود وضعیت روانی این مادران کمک کند.روش پژوهش: پژوهش حاضر با طرح شبه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بر روی ۳۰ مادر دارای کودک اتیسم مراجعه کننده به مرکز نیک اندیشان ساری در سال ۱۴۰۳ انجام شد که به شیوه در دسترس و داوطلبانه انتخاب شدند و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه امید میلر و مقیاس بهزیستی ذهنی کییز، شادکین و ریف بود. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه، آموزش مبتنی بر تاب آوری دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS ۲۲ و روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سطح معناداری آزمون ها ۰.۰۵ در نظر گرفته شد.یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش تاب آوری روانی به طور معناداری بر افزایش بهزیستی ذهنی مادران گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل تاثیر گذاشته بود (p<۰.۰۵). همچنین، آموزش تاب آوری روانی به طور معناداری هیجانات منفی را کاهش و هیجانات مثبت را در مادران گروه آزمایش افزایش داده بود (p<۰.۰۵). اگرچه این آموزش بر مولفه رضایت از زندگی تاثیر معناداری نگذاشته بود (p>۰.۰۵).نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که آموزش تاب آوری روانی به عنوان یک مداخله موثر توانسته است به ارتقای سطح بهزیستی ذهنی مادران دارای کودک اتیسم کمک کند و به طور خاص بر بهبود هیجانات مثبت و کاهش هیجانات منفی آن ها موثر بوده است. به نظر می رسد این آموزش بیشتر به سازگاری مادران با شرایط فرزندشان کمک کرده است تا تغییر در میزان رضایت کلی آن ها از زندگی.
واژگان کلیدی: آموزش تاب آوری روانی، بهزیستی ذهنی، مادران، کودک اتیسم
دانلود

تعهدات دولت ها در مدیریت منابع آبی بین المللی چالش ها، دیپلماسی آبی و راهکارهای اجرایی

یزدان گلستانی / دانشجوی دکتری حقوق بین الملل - نویسنده مسئول
یحیی پیری / کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی
چکیده مقاله
آب های بین المللی یکی از منابع حیاتی برای کشورهای مختلف هستند و تعهدات دولت ها در خصوص مدیریت و استفاده از این منابع به طور مستقیم بر روابط بین المللی و توسعه پایدار تاثیر می گذارد. این تحقیق به بررسی تعهدات حقوقی دولت ها در قبال منابع آبی مشترک، چالش ها و راهکارهای موجود برای حل اختلافات آبی بین المللی می پردازد. بررسی های این مقاله نشان می دهد که با وجود وجود معاهدات و کنوانسیون های بین المللی همچون کنوانسیون حقوق آب های بین المللی ۱۹۹۷، در عمل اجرای این تعهدات با چالش های متعددی مواجه است. مهم ترین این چالش ها شامل منافع اقتصادی و سیاسی کشورهای درگیر، عدم توانمندی های اجرایی نهادهای نظارتی بین المللی، و تغییرات اقلیمی است که تهدیدات جدی برای استفاده پایدار از منابع آبی مشترک ایجاد کرده اند. این مقاله به تحلیل تجربیات دیپلماسی آبی و مذاکرات چندجانبه برای حل این مسائل پرداخته و پیشنهاداتی برای تقویت همکاری های بین المللی و ارتقاء سازوکارهای نظارتی و اجرایی ارائه می دهد. در نهایت، نتیجه گیری تحقیق بر لزوم توسعه ظرفیت های اجرایی و تقویت نهادهای بین المللی جهت مدیریت موثر منابع آبی مشترک تاکید دارد.
واژگان کلیدی: آب های بین المللی ،تعهدات دولت ها ، مدیریت منابع آبی مشترک ، حقوق آب های بین المللی ،حل اختلافات آبی ،دیپلماسی آب
دانلود

هوش مصنوعی در مدیریت کارآفرینانه: چهار کاربرد دم دستی برای هر کسب وکار

امیرحسین مخبریان / دکترای مدیریت از دانشگاه تهران و دکترای NBA و DBA
چکیده مقاله
با گسترش استفاده از فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)، کسب وکارهای کوچک و متوسط نیز به سمت بهره گیری از این ابزارها برای افزایش بهره وری و کاهش هزینه های عملیاتی حرکت کرده اند. این مقاله به بررسی چهار کاربرد کلیدی و عملی هوش مصنوعی در مدیریت کارآفرینانه می پردازد: گفت وگوی خودکار با مشتری، پیش بینی میزان تقاضا، تولید محتوای تبلیغاتی (متن و تصویر)، و شناسایی تراکنش های مشکوک. با بررسی نمونه های واقعی از کسب وکارهای کوچک ایرانی و تحلیل ابزارهای موجود در بازار، نشان داده می شود که حتی با بودجه ای محدود و دانش فنی اندک نیز می توان از ظرفیت های بالقوه هوش مصنوعی بهره مند شد. این تحقیق مبتنی بر منابع علمی و مطالعات موردی، راهکارهای ساده اما اثربخشی برای ورود تیم های نوپا به دنیای هوش مصنوعی ارائه می دهد.
واژگان کلیدی: هوش مصنوعی؛ مدیریت کارآفرینانه؛ چت بات؛ پیش بینی تقاضا؛ تولید محتوا؛ کشف تقلب؛ استارتاپ؛ بهره وری عملیاتی
دانلود

بررسی و شناخت تصمیم گیری مسیر شغلی با نگاهی به نظریه های مربوطه در این راستا

حسین موحدی / محقق و پژوهشگر - نویسنده مسئول
طیبه قاسمی / محقق و پژوهشگر
چکیده مقاله
عدم توانایی تصمیم گیری مسیر شغلی به ویژه در گذارهای مسیر شغلی که مستلزم انتخاب هستند مثل انتخاب رشته تحصیلی در دبیرستان می تواند تبعات نامطلوبی به دنبال داشته باشد از جمله احساس سردرگمی در هویت یابی، سرخوردگی از ادامه تحصیل، انتخاب رشته نامناسب که این مسائل به ویژه برای دانش آموزان ناکارآمد که ممکن است خودپنداره نامطلوبی داشته باشند مشکلات عدیده ای به دنبال داشته باشد. صرف هزینه های گزاف به منظور ادامه تحصیل افرادی که شاید مهم ترین نقش خود را در مسیر شغلی می جویند؛ اما در نهایت احساس یاس می کنند عاقلانه به نظر نمی رسد. باید توجه داشت یک شغل موفق بیشتر به یک برنامه ریزی شغلی دقیق بستگی دارد که شامل اتخاذ استراتژی های مناسب برای آمادگی شغلی است و تعیین می کند کدام مسیر شغلی باید از بین گزینه های موجود به طور منطقی دنبال شود. به هرصورت با توجه به اهمیت موضوع مطروحه در این مقاله قصد داریم به بررسی تصمیم گیری مسیر شغلی با نگاهی به نظریه های مربوطه در این راستا بپردازیم. روش تحقیق از نوع تحلیلی-توصیفی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات و داده ها فیش برداری و بهره از کتب و مقالات مرتبط با موضوع پژوهش می باشد.
واژگان کلیدی: شغل، علاقه شغلی، آینده شغلی، بازار کار، شغل آینده دانش آموزان
دانلود